Nowa twarz rosyjskiej dywersji. Kreml sięga po wykwalifikowane kadry

Jak wskazała dr Paulina Piasecka w rozmowie z „Gazetą Wybroczą”, zmianę rosyjskiej taktyki należy analizować w kontekście sytuacji na froncie w Ukrainie. Wojna staje się coraz bardziej zautomatyzowana, co ma uwalniać rosyjskich koordynatorów działań hybrydowych i dywersyjnych wcześniej zaangażowanych operacyjnie na terytorium Ukrainy.

„Wojna w Ukrainie przenosi się w wymiar coraz bardziej zautomatyzowany. W efekcie rosyjscy koordynatorzy działań hybrydowych i dywersyjnych – dotychczas związani operacyjnie na terytorium państwa ukraińskiego – zostają odciążeni” – podkreśliła Piasecka. Jak dodała, uwolnienie tych kadr oznacza możliwość przekierowania ich do działań destabilizacyjnych w innych państwach.

Zdaniem ekspertki Kreml potrzebuje sukcesów, które pozwolą przykryć problemy związane z przedłużającą się wojną. Piasecka zwróciła uwagę, że rosyjska propaganda coraz trudniej ukrywa przed społeczeństwem skutki ukraińskich ataków na cele w głębi Rosji. „Skoro nie może ich łatwo osiągnąć na froncie, będzie szukał ich na zewnątrz, próbując zmusić Zachód do ustępstw za pomocą działań hybrydowych” – oceniła.

Jednym z przykładów nowego poziomu zagrożenia ma być sprawa 29-letniego obywatela Rosji zatrzymanego przez polskie służby. Według informacji przywołanych w „Gazecie Wyborczej” miał on przygotowywać w Warszawie zabójstwo osoby posiadającej obywatelstwo amerykańskie i ukraińskie.

Piasecka podkreśliła, że ewentualna likwidacja osoby uznawanej przez Kreml za niewygodną mogłaby mieć dla Rosji podwójne znaczenie. Z jednej strony byłoby to usunięcie konkretnego przeciwnika, z drugiej – próba zasiania strachu wśród innych dysydentów i krytyków rosyjskiego reżimu. „Putin eliminuje bezpośrednie zagrożenie dla swojej władzy i pokazuje, że ręka Moskwy dosięgnie każdego, bez względu na to, gdzie się ukryje” – zaznaczyła ekspert.

Jej zdaniem szczególnie istotne jest jednak to, co sama próba zamachu mówi o zmianie reguł prowadzenia działań przeciwko państwom NATO. „Kreml przestaje kalkulować ryzyko polityczne. Wybiera cele, których eliminacja mogłaby uderzyć w morale przeciwników” – oceniła Piasecka.

Jednym z najważniejszych elementów zmiany rosyjskiej taktyki jest – według ekspertki – profil osób wykorzystywanych do prowadzenia działań dywersyjnych. „Rosja uwalnia swoje najbardziej wykwalifikowane kadry. Przestajemy mieć do czynienia wyłącznie z przeciwnikiem w postaci zwerbowanego przez internet amatora – młodego człowieka, który skusił się na sto dolarów za namalowanie graffiti lub podłożenie prostego ładunku zapalającego” – powiedziała.

„Na nasze ulice wchodzą profesjonalni operatorzy służb specjalnych. To ludzie wyszkoleni, którzy doskonale wiedzą, co robią, znają języki, bezproblemowo wtapiają się w otoczenie i dysponują znaczącymi środkami finansowymi oraz technicznymi” – podkreśliła. Jak dodała, oznacza to jakościową zmianę profilu potencjalnego zamachowca i jednocześnie coraz większe wyzwanie dla polskiego systemu bezpieczeństwa.

Dyrektor Centrum Badań nad Terroryzmem Collegium Civitas wskazała także, że jednym z najpoważniejszych obszarów ryzyka pozostaje infrastruktura krytyczna. Problemem jest przede wszystkim dysproporcja między możliwościami atakującego a zadaniami stojącymi przed państwem. „Agresorowi wystarczy zidentyfikowanie i pomyślne zaatakowanie tylko jednego czułego punktu w systemie. Z kolei aparat bezpieczeństwa państwa staje przed zadaniem niewykonalnym w ujęciu absolutnym: musi zapewnić pełną ochronę każdego elementu państwowej infrastruktury” – zaznaczyła Piasecka.

Jak wskazała, potencjalne konsekwencje ataku na infrastrukturę krytyczną mogą być znacznie poważniejsze niż w przypadku klasycznego zamachu terrorystycznego. Celem może być bowiem nie tylko wywołanie paniki, ale również zakłócenie funkcjonowania kluczowych systemów energetycznych, telekomunikacyjnych czy transportowych.

Piasecka zwróciła uwagę, że w następstwie zmian w podejściu do infrastruktury krytycznej liczba obiektów wymagających zabezpieczenia znacząco wzrosła. „Przeszliśmy od ochrony kilkuset obiektów o znaczeniu stricte ogólnokrajowym do konieczności zabezpieczenia kilku tysięcy punktów w całym kraju” – powiedziała.

Wśród elementów infrastruktury krytycznej wymieniła m.in. ujęcia i filtry wody pitnej, elektrownie, huby transportowe, lotniska, szlaki kolejowe oraz obiekty o krytycznym znaczeniu energetycznym.