MSWiA podsumowuje. Co z tymi schronami?

Sejmowa Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych opowiedziała się za przyjęciem sprawozdania Rady Ministrów z wykonania ustawy z 5 grudnia 2024 roku o ochronie ludności i obronie cywilnej. Dokument obejmuje działania zrealizowane w 2025 roku.

Jak wskazał wiceszef MSWiA Wiesław Leśniakiewicz, podczas posiedzenia sejmowej komisji administracji i spraw wewnętrznych, pierwszy rok obowiązywania ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej upłynął pod znakiem tworzenia fundamentów pod budowę odporności państwa.

Leśniakiewicz podkreślił, że rząd po raz pierwszy wziął się za budowę obrony cywilnej i trudno nadrobić wszystko od razu. Zaznaczył, że rok 2025 był rokiem rozruchowym dla wieloletniego budowania odporności państwa.

Tysiące sprawdzonych obiektów

Wiceminister wskazał, że w 2025 roku rząd rozpoczął proces adaptacyjno-przygotowawczy i remontowy w obiektach. „Ten proces będzie trwał i mówiliśmy od samego początku, że nie zbudujemy odporności państwa schronowej w ciągu jednego roku. Pierwszym, najważniejszym elementem dla nas było przygotowanie dobrych planów ewakuacyjnych” – zaznaczył.

Jednym z najważniejszych obszarów była realizacja zadań związanych z budownictwem ochronnym. W pierwszej kolejności skupiono się na weryfikacji istniejących schronów oraz identyfikacji miejsc, które mogą pełnić funkcję doraźnego schronienia.

„W pierwszym roku rozruchowym nie byliśmy w stanie wybudować żadnego obiektu, bo nie ma takiej fizycznej możliwości. Przygotowanie rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, które mówią, jak mają wyglądać budowle ochronne, jakie mają spełniać warunki, to prawie sześć – osiem miesięcy pracy ekspertów z Akademii Pożarniczej, Wojskowej Akademii Technicznej, politechnik. Badaliśmy ten proces również w innych krajach. Skupiliśmy się na tym, żeby rozpoznać te obiekty, które były kiedyś schronami, co należy z nich zrobić, jak je przystosować i ten rok był temu poświęcony” – mówił Leśniakiewicz.

Organy ochrony ludności zleciły Państwowej Straży Pożarnej sprawdzenie blisko siedmiu tysięcy budowli ochronnych. Strażacy przeprowadzili niemal 4,9 tysiąca kontroli, a ponad dwa i pół tysiąca obiektów uzyskało pozytywną ocenę w zakresie wymagań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego i wyposażenia.

Równolegle oceniano możliwość wykorzystania innych obiektów jako punktów schronienia. Spośród ponad pięciu tysięcy sprawdzonych budynków blisko 3,8 tysiąca znalazło się w nowej aplikacji „Gdzie się ukryć”.

Aplikacja z ponad 81 tysiącami punktów schronienia

Jednym z efektów wdrażania ustawy było uruchomienie 21 grudnia 2025 roku aplikacji „Gdzie się ukryć”, przygotowanej przez Komendę Główną Państwowej Straży Pożarnej.

Na początku marca 2026 roku w systemie znajdowało się już 81 823 punkty schronienia, których szacunkowa łączna pojemność przekraczała 23,3 milionów miejsc, co odpowiada około 62,8 procentom populacji Polski. Jak zapewnia MSWiA, baza jest stale rozbudowywana o kolejne obiekty weryfikowane przez funkcjonariuszy PSP, a użytkownicy mogą zgłaszać własne propozycje miejsc wymagających sprawdzenia.

Kolejnym krokiem było utworzenie Centralnej Ewidencji Obiektów Zbiorowej Ochrony (CEOZO). System został uruchomiony pod koniec 2025 roku i ma docelowo gromadzić informacje o wszystkich obiektach ochronnych w kraju. Dane do ewidencji będą przekazywane za pośrednictwem komend powiatowych i miejskich PSP.

Jednocześnie organy nadzoru budowlanego prowadziły ocenę dotychczasowych schronów i ukryć. W wielu przypadkach wskazano konieczność wykonania dodatkowych ekspertyz technicznych lub dokumentacji projektowej przed podjęciem decyzji o ich modernizacji.

Jak podkreśliło MSWiA, rok 2025 był przede wszystkim etapem przygotowawczym. W całym kraju zrealizowano ponad 7,6 tysięcy przedsięwzięć dotyczących miejsc doraźnego schronienia, ponad 600 dotyczących ukryć oraz 661 działań związanych z przygotowaniem nowych schronów, obejmujących głównie ekspertyzy techniczne i dokumentację projektową.

Wsparcie finansowe otrzymały również Ochotnicze Straże Pożarne, które na działania związane z budownictwem ochronnym otrzymały 690 tysięcy złotych.

Logistyka i bezpieczeństwo łańcucha dostaw

Pierwszy rok obowiązywania ustawy to także rozpoczęcie budowy systemu zabezpieczenia logistycznego państwa na wypadek sytuacji kryzysowych. Samorządy rozpoczęły modernizację magazynów oraz uzupełnianie zapasów sprzętu i wyposażenia niezbędnego do prowadzenia działań ratowniczych. Rozpoczęto również prace nad Centralną Ewidencją Zasobów Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, która ma umożliwić skuteczniejsze zarządzanie zasobami w sytuacjach kryzysowych.

MSWiA zapowiedziało, że najbliższe lata będą okresem realizacji inwestycji przygotowanych w pierwszym roku obowiązywania ustawy. Priorytetem będzie budowa, przebudowa i modernizacja budowli ochronnych oraz zwiększanie liczby miejsc doraźnego schronienia.