Zmiany w ustawie o działaniach antyterrorystycznych. Pojawi się „wydarzenie specjalne”

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowało projekt zmian w ustawie o działaniach antyterrorystycznych, który ma wprowadzić do polskiego prawa nowe narzędzie zwiększające bezpieczeństwo podczas najważniejszych wydarzeń państwowych i międzynarodowych. Rządowy projekt zakłada możliwość nadawania wybranym przedsięwzięciom statusu tzw. wydarzenia specjalnego.

Celem zmian jest stworzenie stałych rozwiązań prawnych, które pozwolą skuteczniej zabezpieczać wydarzenia o szczególnym znaczeniu dla państwa, bez konieczności każdorazowego uchwalania odrębnych ustaw dotyczących konkretnych imprez.

Czym będzie „wydarzenie specjalne"?

W ostatnich latach Polska organizowała wiele wydarzeń o znaczeniu krajowym, europejskim i światowym. W ciągu ostatnich lat organizowaliśmy UEFA EURO 2012, szczyt NATO w Warszawie, Światowe Dni Młodzieży, konferencje klimatyczne ONZ, Forum Zarządzania Internetem czy wydarzenia związane z polską prezydencją w Radzie Unii Europejskiej. Tego rodzaju przedsięwzięcia wymagają szczególnego poziomu zabezpieczenia, obejmującego nie tylko standardowe działania Policji czy służb porządkowych, ale również koordynację wielu instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa.

Zdaniem MSWiA obecne przepisy nie zawsze pozwalają na odpowiednie przygotowanie takich działań. Problem dotyczy m.in. określenia odpowiedzialności poszczególnych służb, przygotowania kompleksowych planów bezpieczeństwa oraz możliwości wcześniejszego sprawdzania osób zaangażowanych w organizację wydarzenia.

Projekt przewiduje, że status wydarzenia specjalnego będzie mogło otrzymać wydarzenie o charakterze państwowym lub międzynarodowym, które:

• jest organizowane przez Prezydenta RP, Marszałka Sejmu, Marszałka Senatu lub członka Rady Ministrów albo w którego organizacji te organy państwowe współuczestniczą;
• może wiązać się z ryzykiem wystąpienia zagrożenia terrorystycznego lub poważnego zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Decyzję o przyznaniu takiego statusu będzie podejmował minister właściwy do spraw wewnętrznych w formie rozporządzenia. Przed jego wydaniem konieczne będzie uzyskanie opinii szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, komendanta głównego Policji oraz komendanta Służby Ochrony Państwa.

Minister będzie wskazywał w rozporządzeniu nazwę wydarzenia, jego miejsce, termin oraz organizatorów.

Specjalny plan bezpieczeństwa dla każdego wydarzenia

Po nadaniu wydarzeniu specjalnego statusu wojewoda właściwy dla miejsca jego organizacji będzie zobowiązany do przygotowania planu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Dokument będzie tworzony we współpracy z organizatorem oraz służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo. W przypadku wydarzeń odbywających się w kilku lokalizacjach konieczne będzie przygotowanie odrębnych planów dla każdego miejsca.

Plan ma obejmować m.in.:

• mapy obiektów i terenów wraz z drogami ewakuacyjnymi oraz trasami dla służb ratunkowych;
• procedury postępowania w przypadku zagrożeń;
• podział zadań pomiędzy poszczególne służby;
• sposoby monitorowania zagrożeń i alarmowania;
• organizację zabezpieczenia medycznego;
• informacje dotyczące służb porządkowych i informacyjnych;
• zasady kontroli dostępu osób i pojazdów;
• sposób identyfikacji uczestników oraz osób współpracujących przy organizacji wydarzenia.

Dokument będzie przekazywany m.in. Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej, ABW oraz Służbie Ochrony Państwa, z zachowaniem zasad ochrony informacji niejawnych.

Większe możliwości sprawdzania uczestników i współorganizatorów

Jednym z najważniejszych elementów projektu jest rozszerzenie uprawnień Policji w zakresie przetwarzania informacji o osobach i podmiotach związanych z wydarzeniem specjalnym. Policja będzie mogła, na wniosek organizatora, sprawdzić osoby lub podmioty uczestniczące w wydarzeniu albo współpracujące przy jego organizacji pod kątem możliwego zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego. W przypadku zagrożeń o charakterze terrorystycznym sprawdzenia będzie dokonywać Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego na wniosek Policji.

Projekt zakłada jednak, że nie będzie automatycznej kontroli wszystkich uczestników wydarzenia. Sprawdzenia mają być wykonywane wyłącznie w uzasadnionych przypadkach i w zakresie wskazanym przez organizatora. Policja będzie przekazywać organizatorowi jedynie informację, czy rekomenduje lub nie rekomenduje współpracy z daną osobą lub podmiotem. Nie będzie ujawniać szczegółowych danych będących podstawą takiej opinii.

Nowe przepisy przewidują również zasady dotyczące ochrony danych osobowych. Informacje uzyskane przez Policję będą mogły być przetwarzane wyłącznie w celu zapobiegania zagrożeniom związanym z wydarzeniem specjalnym. Dane będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji zadań, jednak nie dłużej niż 90 dni od zakończenia wydarzenia. Po tym czasie mają zostać usunięte, chyba że będą potrzebne w związku z prowadzonymi postępowaniami. Przetwarzanie informacji będzie odbywać się zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi działania Policji, ochrony danych osobowych w związku ze zwalczaniem przestępczości oraz ochrony informacji niejawnych.

Do tej pory podobne mechanizmy były wprowadzane czasowo przy okazji konkretnych wydarzeń, takich jak szczyt NATO w 2016 roku, Światowe Dni Młodzieży czy wydarzenia związane z prezydencją Polski w Radzie UE. MSWiA wskazuje, że powtarzalność tych rozwiązań pokazuje potrzebę stworzenia jednego, uniwersalnego systemu. Nowelizacja ustawy o działaniach antyterrorystycznych ma zapewnić służbom narzędzia, które będzie można wykorzystać przy przyszłych wydarzeniach wymagających podwyższonego poziomu ochrony.