Szkoleniowa „ofensywa” MSWiA. Tak administracja przygotowuje się do reagowania w kryzysie

Budowa nowego systemu ochrony ludności to nie tylko inwestycje w schrony czy infrastrukturę, ale również przygotowanie administracji i obywateli do reagowania w sytuacjach kryzysowych. Jak wynika ze sprawozdania Rady Ministrów z wykonania ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, w pierwszym roku obowiązywania nowych przepisów rozpoczęto szeroko zakrojony program szkoleń dla administracji publicznej, służb oraz społeczeństwa. Jednym z jego filarów jest Akademia Ochrony Ludności, która koordynuje szkolenie kadry odpowiedzialnej za bezpieczeństwo wewnętrzne państwa.

Szkolenia dla przedstawicieli administracji i służb

Kluczowym elementem wdrażania ustawy było uruchomienie obowiązkowych szkoleń dla osób pełniących najważniejsze funkcje w administracji publicznej. Za ich organizację odpowiada Akademia Pożarnicza, która prowadzi Akademię Ochrony Ludności.

W 2025 roku przeszkolono 450 przedstawicieli najwyższych szczebli administracji – ministrów, sekretarzy i podsekretarzy stanu, kierowników urzędów centralnych, wojewodów, marszałków województw oraz starostów. Program objął również kierownictwo Państwowej Straży Pożarnej (PSP) – szkolenia ukończyło 16 komendantów wojewódzkich, 335 komendantów powiatowych i miejskich PSP oraz 30 pracowników wojewódzkich wydziałów zarządzania kryzysowego. Łącznie Akademia Pożarnicza przeszkoliła w ubiegłym roku 1 397 osób.

Program szkoleń obejmował m.in. przygotowanie obywateli do funkcjonowania w czasie wystąpienia sytuacji kryzysowych, planowanie ciągłości działania administracji publicznej najważniejszych instytucji, organizację ewakuacji, komunikację kryzysową, wykrywanie zagrożeń, alarmowanie ludności, współpracę między służbami oraz udzielanie pierwszej pomocy.

Równolegle Akademia Pożarnicza prowadzi proces weryfikacji podmiotów, które będą mogły prowadzić szkolenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej. W 2025 roku do uczelni wpłynęło 139 wniosków o uzyskanie na to zgody. Pozytywnie zweryfikowano 77 podmiotów, 19 otrzymało decyzję negatywną, a pozostałe sprawy nie zostały rozpatrzone m.in. ze względu na braki formalne bądź pozostają w toku. Aby usprawnić cały proces, przygotowano specjalne narzędzie informatyczne, wykorzystywane od 2026 roku.

Materiały trafią do milionów obywateli

Rząd podkreśla, że budowanie odporności społecznej odbywa się poprzez działania informacyjne. Jednym z największych przedsięwzięć w tym zakresie ma być uruchomienie platformy e-learningowej przeznaczonej dla wszystkich mieszkańców Polski. Platformę przygotowała Akademia Pożarnicza, a jej start zaplanowano na 2026 rok.

Według założeń ma ona umożliwić udział w szkoleniach nawet dwóm milionom osób rocznie. Program będzie skierowany do każdego obywatela i ma zwiększać wiedzę dotyczącą reagowania w sytuacjach zagrożenia, zasad ewakuacji, udzielania pierwszej pomocy czy przygotowania na kryzysy.

W 2025 roku uruchomiono portal internetowy poświęcony ochronie ludności i obronie cywilnej, przygotowano kampanie dotyczące sygnałów alarmowych oraz zasad postępowania w sytuacjach zagrożenia, a także rozpoczęto dystrybucję Poradnika Bezpieczeństwa. Publikacja trafiła do ponad 16,3 milionów gospodarstw domowych. Pracowało nad nią ponad 100 ekspertów z administracji publicznej, wojska, służb, organizacji pozarządowych i środowisk naukowych.

Tysiące szkoleń w całym kraju

Znaczną część działań edukacyjnych realizowano na poziomie województw i samorządów. Jak wynika ze sprawozdania, w 2025 roku zorganizowano ponad pięć tysięcy szkoleń, w których uczestniczyło ponad 182 tysiące osób. Przeprowadzono również ponad dziewięć tysięcy przedsięwzięć edukacyjno-informacyjnych poświęconych bezpieczeństwu i przygotowaniu na sytuacje kryzysowe.

Do działań włączyły się także organizacje pozarządowe. Polski Czerwony Krzyż prowadził powszechne kursy pierwszej pomocy i pierwszej pomocy psychologicznej w 161 miejscowościach. Przeszkolono ponad 11 tysięcy osób z udzielania pierwszej pomocy oraz ponad 1,3 tysiąca osób z zakresu wsparcia psychologicznego. W działania edukacyjne zaangażowały się również Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, Krajowa Szkoła Administracji Publicznej, jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych oraz szkoły Państwowej Straży Pożarnej.

W sprawozdaniu wyraźnie wybrzmiało, że rozwój systemu szkoleń jest jednym z podstawowych elementów wdrażania ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Celem jest nie tylko przygotowanie administracji i służb do działania w sytuacjach kryzysowych, ale również zwiększenie odporności całego społeczeństwa.