„Epopeja SAFE” na zakręcie? Minister koordynator upomina się o specsłużby

„Ponad 6 miliardów złotych ekstra (…) trafi do Policji, do Straży Granicznej, SOP” – zapowiadał szef rządu na początku ostatniego posiedzenia Rady Ministrów. Drogę do tych pieniędzy ma otworzyć rozporządzenie, stanowiące element rządowego „Planu B” po prezydenckim wecie wobec ustawy dotyczącej SAFE. Z pisma Tomasza Siemoniaka, ministra koordynatora służb specjalnych z 12 listopada wynika jednak, że kwestia katalogu beneficjentów nadal budzi pewne zastrzeżenia.

Nie tylko trzy formacje

Projekt w wersji z 5 listopada enumeratywnie wymienia Policję, Straż Graniczną i Służbę Ochrony Państwa. Co za tym idzie, pozwala ujmować w programach obronnych m.in. inwestycje infrastrukturalne związane z ochroną granicy oraz zakupy sprzętu do przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym, ochrony ważnych obiektów i współdziałania z wojskiem.

Siemoniak nie kwestionuje rzecz jasna objęcia tych formacji nowymi przepisami, ale przekonuje, że skoro rząd otwiera ten mechanizm dla służb spoza resortu obrony, powinien uwzględnić również podmioty podległe premierowi. Jak pisze, „zasadne jest rozszerzenie tego katalogu o Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencję Wywiadu oraz Centralne Biuro Antykorupcyjne”.

Uzasadniając, minister koordynator przywołuje zadania ABW związane z ochroną bezpieczeństwa wewnętrznego i obronności oraz rolę AW w rozpoznawaniu zagrożeń zewnętrznych. W przypadku CBA wskazuje na ochronę interesów ekonomicznych państwa: korupcja i osłabienie bezpieczeństwa gospodarczego mogą zwiększać podatność kraju na wpływy zewnętrzne.

Uwaga nieuwzględniona

To nie pierwsze podejście do rozszerzenia projektu. Jak się okazuje, twórcy projektu nie uwzględnili wcześniejszych uwag dotyczących włączenia ABW w proces ubiegania się o dodatkowe środki. Co więcej, minister koordynator wyjaśnia też, z czego wynika problem wskazania konkretnych potrzeb. Jak podkreśla Siemoniak, szczegółowych zadań operacyjnych służb nie można opisywać w jawnej korespondencji.

„Jednocześnie należy zaznaczyć, że w resorcie obrony narodowej znane są zadania operacyjne, które zostały przydzielone cywilnym służbom specjalnym w Planie Reagowania Obronnego RP” – dodaje.

Nie chodzi wyłącznie – jak wskazano – o przygotowanie stanowisk kierowania. Ograniczenie argumentacji do tego obszaru byłoby – zdaniem Siemoniaka – „wysoce niewspółmierne do roli organu oraz kierowanej służby w pozamilitarnej części systemu obronnego państwa”.

Minister wskazuje też na zwalczanie zagrożeń hybrydowych i ochronę cyberprzestrzeni. Argumentuje, że działalność cywilnych specsłużb nie pokrywa się z zadaniami struktur resortu obrony skoncentrowanych na zasobach istotnych dla Sił Zbrojnych. Modernizacja w czasie pokoju ma zatem budować zdolności potrzebne również podczas zewnętrznego zagrożenia i wojny.

Finał wciąż do rozstrzygnięcia?

Projektodawca podkreśla w uzasadnieniu, że nowe rozwiązanie nie ma zastępować finansowania zwykłej działalności Policji, SG i SOP. Przedsięwzięcia muszą wiązać się z przygotowaniami obronnymi i zostać ujęte w odpowiednich programach.

Ocena skutków regulacji przewiduje dla zadań zgłoszonych przez MSWiA 6,866 mld zł w latach 2027-2030. Nie jest to jednak dodatkowa pula ponad limit wydatków obronnych. Finansowanie ma pochodzić ze środków przesuwanych z części budżetowej obrony narodowej. Ostateczne kwoty będą zależały od programów obronnych i kolejnych ustaw budżetowych.

MON ponownie skierował projekt do SKRM po wniesieniu poprawek dotyczących przepisów przejściowych i doprecyzowaniu źródeł finansowania. Minister Siemoniak wraca tymczasem do pytania bardziej podstawowego: kto powinien móc z tego rozwiązania korzystać? Jego pismo nie zatrzymuje rzecz jasna prac, pokazuje jednak, że polityczna zapowiedź końca „epopei” nie do końca zamknęła sporu o jej obsadę. Najwyraźniej wciąż trzeba rozstrzygnąć, czy cywilne specsłużby dołączą do beneficjentów nowych rozwiązań, chyba że rząd ma zamiar w inny sposób sfinansować ich potrzeby.