Schrony w budynkach publicznych. Nowe zasady MSWiA

Nowe przepisy, wydane na podstawie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, wprowadzają dwie kategorie wyjątków. Pierwsza dotyczy sytuacji, w których z mocy prawa nie ma obowiązku projektowania i budowy budowli ochronnej ze względu na obiektywny brak takiej możliwości lub zasadności. Wśród tych przesłanek znalazły się przypadki, gdy budynek nie posiada kondygnacji podziemnej, a jego nadziemna powierzchnia wewnętrzna nie przekracza 5000 metrów kwadratowych.

Zwolnienie obejmie też obiekty przeznaczone do przebywania w nich maksymalnie 50 osób w tym samym czasie, z wyłączeniem budynków będących w całości lub części siedzibami organów administracji publicznej i wymiaru sprawiedliwości. Przepisy wyłączają z obowiązku również obiekty wpisane do rejestru lub gminnej ewidencji zabytków oraz zlokalizowane na terenach zamkniętych MON, na których nie realizuje się zadań użyteczności publicznej. Dodatkowo z bezwzględnego wymogu zwolniona będzie rozbudowa istniejącego gmachu, jeśli w jej wyniku powierzchnia wewnętrzna ulegnie zwiększeniu o nie więcej niż 2500 metrów kwadratowych oraz o nie więcej niż 100 procent dotychczasowej wielkości.

Druga kategoria wprowadzana przez resort to przesłanki fakultatywne. W takich sytuacjach to właściwy organ ochrony ludności będzie mógł wydać decyzję administracyjną zwalniającą inwestora z tego obowiązku. Stanie się tak między innymi wtedy, gdy zabraknie technicznych możliwości budowy schronu, inwestycja nie będzie miała uzasadnienia ekonomicznego lub na danym terenie wystąpi nieakceptowalne ryzyko dla bezpieczeństwa przebywających w ukryciu osób, związane z potencjalnymi awariami przemysłowymi czy katastrofami naturalnymi. 

Decyzja zwalniająca będzie możliwa również w sytuacji, w której w miejscu lokalizacji inwestycji nie ma potrzeby zapewniania określonej liczby miejsc schronienia, albo jeżeli w odległości do 500 metrów od przewidywanych wyjść z budynku znajduje się już inna budowla ochronna. Urzędnicy będą mogli odstąpić od twardych wymogów także w przypadku obiektów zlokalizowanych na terenach zamkniętych określonych w Prawie geodezyjnym i kartograficznym lub przeznaczonych do przebywania maksymalnie 100 osób albo o powierzchni nieprzekraczającej 2500 metrów kwadratowych. Z tego ostatniego wyłączenia ze względów bezpieczeństwa, nie będą mogły skorzystać szpitale oraz placówki nauki, oświaty, wychowania i szkolnictwa wyższego.

Projekt rozporządzenia znajduje się obecnie na etapie uzgodnień, opiniowania i konsultacji publicznych. Zgodnie z założeniami MSWiA nowe przepisy mają wejść w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, zastępując obecne regulacje obowiązujące od 31 lipca 2025 roku.