- WIADOMOŚCI
„Rząd nie może reagować emocjonalnie”. Spór o zamknięcie granicy z Rosją
Autor. Politsei- ja Piirivalveamet/Facebook
Decyzja o zamknięciu granicy z Rosją musi zostać podjęta w oparciu o analizę skutków ekonomicznych, humanitarnych, dyplomatycznych, jak i kwestii bezpieczeństwa. Rząd nie może reagować emocjonalnie na rosyjskie działania – oceniła prezydent Estonii Ulle Madise. Jej wypowiedź jest komentarzem do zapowiedzi estońskiego rządu, który w odpowiedzi na próbę sabotażu zleconą przez rosyjski wywiad wojskowy GRU zamierza zamknąć przejścia graniczne z Rosją od 1 grudnia.
Prezydent Estonii w wywiadzie dla Vikerraadio zwróciła uwagę, że całkowite zamknięcie granicy nie wyeliminuje zagrożenia rosyjską dywersją. Jej zdaniem Tallin powinien dokładnie przeanalizować konsekwencje takiej decyzji, uwzględniając nie tylko kwestie bezpieczeństwa, ale również jej wpływ na mieszkańców i lokalną gospodarkę.
Madise podkreśliła, że utrzymywanie otwartej granicy z Rosją było dotychczas dla Estonii „korzystne”. Zaznaczyła również, że estońskie władze nie muszą naśladować Finlandii, która jesienią 2023 roku zdecydowała się zamknąć swoją granicę z Rosją. Okoliczności tamtej decyzji były bowiem inne. Helsinki uzasadniały ją instrumentalizacją migracji przez Moskwę, która ułatwiała nielegalnym imigrantom przedostawanie się przez fińską granicę do Unii Europejskiej.
Prezydent wskazała jednocześnie, że rząd, do którego należy ostateczna decyzja w tej sprawie, może zaostrzyć politykę wobec Rosji bez konieczności całkowitego zamykania przejść granicznych. Wśród możliwych rozwiązań wymieniła wprowadzenie dodatkowych restrykcji i kryteriów dla podróżnych.
Zapowiedź zamknięcia przejść granicznych pojawiła się kilka dni temu. Premier Estonii Kristen Michal oraz minister spraw zagranicznych Margus Tsahkna poinformowali wówczas, że od 1 grudnia zamknięte zostaną drogowe i piesze przejścia graniczne z Rosją. Powodem jest próba podpalenia estońskiej firmy zbrojeniowej Threod Systems, za którą – według estońskiego kontrwywiadu – stał rosyjski wywiad wojskowy GRU.
„Wrogie działania przeciwko Estonii nie pozostaną bez odpowiedzi. Próby zastraszenia, destabilizacji lub podważenia naszego bezpieczeństwa spotkają się z konsekwencjami” – napisał Tsahkna w serwisie X. Jak zaznaczył, zamknięcie granicy ma również wzmocnić działania na rzecz przeciwdziałania omijaniu sankcji. O decyzji poinformował już swoich odpowiedników z Finlandii, Łotwy i Litwy.
Do próby ataku na obiekty Threod Systems doszło 14 listopada nad ranem. Firma specjalizuje się w produkcji bezzałogowych statków powietrznych (UAS) oraz systemów wywiadu i obserwacji (ISR). Jak przekazała estońska Służba Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KAPO), celem sprawców było wywołanie eksplozji i podpalenie budynku.
Szef estońskiej dyplomacji podkreślił, że zgromadzone dowody jednoznacznie wskazują, iż sabotaż został zlecony przez GRU. Dzięki reakcji służb zakład nie odniósł poważnych zniszczeń. W związku ze sprawą zatrzymano łącznie osiem osób, a prokuratura wnioskowała o aresztowanie pięciu z nich.
Premier Kristen Michal ostrzegał z kolei, że Estonia przygotowuje się na ewentualność zamknięcia granicy, aby ograniczyć zagrożenia dla obywateli i bezpieczeństwa narodowego. Szef rządu ocenił, że incydent jest częścią szerszej kampanii rosyjskiej wojny hybrydowej prowadzonej w Europie. Jej celem ma być między innymi osłabienie wsparcia dla Ukrainy.
Zapowiedź estońskiego rządu wywołała niepokój przede wszystkim wśród mieszkańców przygranicznej Narwy. Jak informowały estońskie media, ponad 90 proc. ludności tego miasta jest rosyjskojęzyczna. Zamknięcie przejść granicznych może oznaczać dla wielu osób utrudnienia w kontaktach z krewnymi mieszkającymi po rosyjskiej stronie granicy.
Niepokój dotyczy również lokalnej gospodarki. Hotele i restauracje już zaczynają szacować potencjalne straty związane z ograniczeniem ruchu granicznego.
Skala tego ruchu nie jest mała. W pierwszym półroczu 2026 roku estońska policja i straż graniczna odnotowały 275 tys. przekroczeń granicy przez most na rzece Narwa. Na przejściach drogowych Koidula i Luhamaa zarejestrowano w tym samym okresie odpowiednio ponad 92 tys. i 74 tys. przekroczeń.
Planowane zamknięcie przejść wpisuje się w dotychczasową politykę Tallinna, polegającą na stopniowym ograniczaniu ruchu granicznego z Rosją. We wrześniu 2022 roku Estonia wprowadziła zakaz wjazdu dla rosyjskich turystów posiadających wizy Schengen. W styczniu 2023 roku wstrzymano połączenia kolejowe, a we wrześniu tego samego roku zakazano wjazdu samochodom z rosyjskimi tablicami rejestracyjnymi.
Kolejne ograniczenia objęły ruch samochodowy przez Narwę, który wstrzymano w lutym 2024 roku. Od lutego 2026 roku wszystkie trzy przejścia graniczne – Narwa, Koidula i Luhamaa – funkcjonowały już w skróconym, 12-godzinnym trybie.
Estońskie służby regularnie mierzą się z przypadkami rosyjskiej dywersji. Pod koniec września kontrwywiad KAPO informował o zakończeniu śledztwa dotyczącego sierpniowego podpalenia obiektów innej estońskiej spółki zbrojeniowej – Milrem Robotics, która dostarcza sprzęt na Ukrainę. W tamtej sprawie estońskie służby informowały o zidentyfikowaniu i zatrzymaniu łącznie ponad 20 osób zaangażowanych w ataki kinetyczne organizowane na zlecenie rosyjskich służb.



