Samorządy zbudują schrony za pożyczki z BGK? Środki będzie można łączyć z pieniędzmi na ochronę ludności

FBiO to obsługiwany przez BGK nowy instrument wspierający inwestycje zwiększające odporność państwa. Obejmuje preferencyjne pożyczki dla samorządów, przedsiębiorstw i sektora kolejowego oraz inwestycje kapitałowe w przedsięwzięcia o znaczeniu strategicznym, m.in. w technologie podwójnego zastosowania, cyberbezpieczeństwo, infrastrukturę krytyczną czy ochronę ludności. Fundusz zapewnia łącznie 23 mld zł.

Funkcjonowanie FBiO zainaugurowano na początku lipca br. W poniedziałek wiceprezes BGK oraz prezes spółki Chrobry, która odpowiada za komponent kapitałowy Funduszu, Arkadiusz Sułek, spotkali się w Katowicach – przy udziale wojewody śląskiego Marka Wójcika – z samorządowcami z woj. śląskiego, aby rozmawiać o możliwościach, jakie daje nowy instrument. W spotkaniu uczestniczyło ok. 250 osób z sektora komunalnego.

Na briefingu przed spotkaniem wiceprezes BGK precyzowała, że część pożyczkowa FBiO dzieli się na 2,5 mld zł dla przedsiębiorców – na obronność, technologie dual-use i zabezpieczenie infrastruktury krytycznej – 2 mld zł dla sektora kolejowego oraz 10,2 mld zł dla jednostek samorządu terytorialnego. Od 6 lipca br. trwa bezterminowy nabór wniosków na 5,6 mld zł z tej ostatniej puli.

Jednym z możliwych do finansowania zadań jest obrona cywilna, w tym wnioskowane przez samorządy miejsca doraźnego schronienia. „Tu jest ważna informacja o możliwości łączenia tych środków ze środkami budżetowymi od pana wojewody (OLiOC – przyp. red.), żeby te projekty mogły powstawać jeszcze szybciej” – podkreśliła Postuła. Zastrzegła, że tego typu projekty składane do FBiO podlegają kontrasygnacie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji pod kątem właściwej alokacji środków na projekty realizowane również ze środków budżetowych.

Wiceprezes zaznaczyła jednocześnie, że w przypadku samorządów, które wykazują wskaźniki poniżej średniego wskaźnika dla podziału rezerw celowych, istnieje możliwość umorzenia 20 proc. kwoty pożyczki już na etapie podpisywania umowy.

Postuła podkreśliła, że kryteria umożliwiające umorzenie 20 proc. kwoty pożyczki spełnia szczególnie wiele samorządów z woj. śląskiego: m.in. 63 proc. gmin, 83 proc. miast na prawach powiatu czy 52 proc. powiatów.

„Jeżeli mówimy o pożyczce na 20 lat za zero procent, przy możliwości umorzenia 20 proc. wartości, to są po prostu dostępne pieniądze. Plus to, co słyszymy od samorządów, że w połączeniu z pieniędzmi OLiOC, którego nowe środki będą w 2027 r., część z nich myśli o uznaniu tego instrumentu jako zapewnienia wkładu własnego. Z perspektywy tego, że np. w latach 2027–2028 dostaną środki od wojewody i zrobią sobie montaż, jest to możliwe” – stwierdziła Postuła.

Według wiceprezes BGK z dotychczasowych rozmów z samorządowcami wynika, że są oni bardzo zainteresowani możliwością pozyskania środków na obronę cywilną, szczególnie na tworzenie miejsc doraźnego schronienia czy infrastrukturę drogową, w tym mosty. Projekty drogowe opiniuje Ministerstwo Obrony Narodowej; muszą one mieć znaczenie dla obronności lub służyć ewakuacji ludności cywilnej.

Pytana o możliwości wsparcia z FBiO specyficznych przedsięwzięć z woj. śląskiego Postuła zaznaczyła, że ponieważ w regionie działają m.in. firmy zajmujące się eksportem pojazdów podwójnego przeznaczenia, w poniedziałkowym spotkaniu uczestniczyli także eksperci od wsparcia eksportu. Zwróciła też uwagę, że w woj. śląskim działają spółki zależne KGHM, przygotowujące znaczne inwestycje, które być może sięgną po instrument pożyczkowy Funduszu.

Finansowany ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności składa się z dwóch elementów: części pożyczkowej o wartości 16 mld zł oraz części inwestycji kapitałowych z budżetem ok. 7 mld zł. 6 lipca uruchomiono nabór wniosków w części pożyczkowej FBiO, wspierającej istotne dla bezpieczeństwa i odporności państwa inwestycje przedsiębiorstw oraz samorządów.