Lata mijają, a Polacy nadal nie wiedzą, gdzie się schronić

W badaniu przeprowadzonym przez United Surveys by IBRiS dla Wirtualnej Polski w październiku 2026 roku respondentów zapytano, czy wiedzą, gdzie w pobliżu ich miejsca zamieszkania znajduje się najbliższy schron lub miejsce ukrycia. Najwięcej, bo 58,7 proc. ankietowanych, odpowiedziało krótko: „Nie wiem”. Kolejne 8,4 proc. przyznało, że w ogóle nie interesowało się tą kwestią, a 1,3 proc. nie potrafiło udzielić odpowiedzi.

Oznacza to, że łącznie niemal 70 proc. badanych nie było w stanie wskazać miejsca, w którym mogłoby szukać schronienia w przypadku zagrożenia. Dokładną lokalizację najbliższego obiektu zna zaledwie 15,7 proc. respondentów. Kolejne 15,9 proc. zadeklarowało, że wie o takim miejscu „mniej więcej”.

Wyniki te trudno uznać za optymistyczne, szczególnie jeśli zestawimy je z wcześniejszymi badaniami dotyczącymi świadomości Polaków w zakresie ochrony ludności. Już w 2023 roku IBRiS przeprowadził dla InfoSecurity24.pl badanie, w którym zapytano Polaków między innymi o znajomość lokalizacji najbliższego schronu. Wówczas 81,4 proc. respondentów deklarowało, że nie wie, gdzie w miejscu ich zamieszkania znajduje się taki obiekt. Wiedzę na ten temat miało 16,3 proc. ankietowanych.

Wyniki kolejnego badania, przeprowadzonego również przez IBRiS w 2024 roku dla InfoSecurity24.pl, również nie napawały optymizmem. Aż 82 proc. badanych nie wiedziało, gdzie szukać schronienia, przy czym prawie 68 proc. zdecydowanie nie miało pojęcia, gdzie znajdują się takie miejsca. Jedynie 13,3 proc. ankietowanych deklarowało, że wie, gdzie należy się ewakuować.

W badaniu zwracano również uwagę na różnice między poszczególnymi grupami respondentów. Największy odsetek osób nieposiadających wiedzy na temat schronów odnotowano wśród osób w wieku 60–69 lat – wynosił on 82 proc. Z kolei aż 81 proc. mieszkańców małych miast, liczących do 50 tys. mieszkańców, zdecydowanie deklarowało brak wiedzy na temat miejsca ewakuacji i bezpiecznego schronienia.

Problem potwierdziło także badanie IBRiS dla grupy Defence24 z czerwca 2026 roku. Z raportu wynikało wówczas, że 81,8 proc. respondentów nie wie, gdzie znajduje się najbliższy schron. Autorzy opracowania wskazali ten wynik jako największą zidentyfikowaną lukę systemową, świadczącą o krytycznym braku świadomości dotyczącej lokalnej infrastruktury bezpieczeństwa.

Raport zwracał uwagę również na szerszy problem przygotowania obywateli do sytuacji kryzysowych. Zaledwie 24 proc. ankietowanych wdrożyło w swoim życiu wytyczne zawarte w „Poradniku bezpieczeństwa”, przygotowanym przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwo Obrony Narodowej oraz Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. Oznacza to, że realne działania zapobiegawcze podjął zaledwie co czwarty badany.

Październikowy sondaż dla Wirtualnej Polski pokazuje jednak wyraźnie, że problem znajomości lokalizacji miejsc schronienia pozostaje aktualny. Choć od badania przeprowadzonego dla InfoSecurity24.pl w 2023 roku minęły trzy lata, a w międzyczasie temat ochrony ludności został na trwałe wpisany do polskiego ustawodawstwa (Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej weszła w życie 1 stycznia 2025 roku), zdecydowana większość Polaków nadal nie potrafi wskazać najbliższego schronu lub miejsca ukrycia.

Najnowsze badanie United Surveys by IBRiS dla Wirtualnej Polski zrealizowano w dniach 16–18 października 2026 roku na reprezentatywnej próbie 1000 osób.