Tarcza Wschód i podwójne zastosowanie infrastruktury. Jak obrona cywilna wesprze wojsko?

Jednym z mechanizmów uwzględniających położenie geograficzne jest specjalny modyfikator przy podziale środków. Jak zapisano w Programie, odnosi się on do „konieczności skompensowania kryterium ludnościowego i urbanizacyjnego w odniesieniu do wschodnich województw kraju, o mniejszej liczbie ludności, ale zlokalizowanych bliżej potencjalnego zagrożenia”. Dokument wskazuje, że rozwiązanie to jest również „związane z uwzględnieniem wymagań Narodowego Programu Odstraszania i Obrony »Tarcza Wschód«”.

Program wskazuje konkretne wartości współczynników. „Województwa warmińsko-mazurskie i podlaskie – współczynnik +0,3”, natomiast „województwa podkarpackie i lubelskie – współczynnik +0,2”. Dla pozostałych regionów przewidziano „brak współczynnika”. Dokument wyjaśnia też skutek tego rozwiązania: „Uwzględnienie współczynników zwiększa wysokość środków finansowych przydzielonych dla danego województwa wynikających z kryterium ludnościowego i urbanizacji”.

„Ponadto Wojewoda Mazowiecki oraz Wojewoda Pomorski, również częściowo objęci Programem »Tarcza Wschód«, będą traktowali priorytetowo inwestycji na terenach powiatów: ostrowskiego, węgrowskiego, mińskiego, siedleckiego, sokołowskiego, garwolińskiego i łosickiego (województwo mazowieckie) oraz nowodworskiego, malborskiego i gdańskiego (województwo pomorskie)” – czytamy w Programie.

W dokumencie wskazano również, że rozwój infrastruktury ochronnej powinien być powiązany z jej przygotowaniem do wykorzystania w różnych okolicznościach. Program zakłada, że „działania związane z inwestycjami w infrastrukturę ochronną powinny być podejmowane równolegle do działań administracyjnych uznających obiekty za budowle ochronne”.

Wprost przywołano przy tym wymóg dotyczący podwójnej funkcji obiektów. „Tworzenie obiektów zbiorowej ochrony powinno uwzględniać wymóg art. 92 ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, zgodnie z którym budowle ochronne projektuje się w miarę możliwości jako obiekty o podwójnej funkcji” – podkreślili autorzy Programu.

Dokument określa także warunki wykorzystania takich obiektów. „Obiekty zbiorowej ochrony powinny być przystosowane do użycia w terminie i na zasadach określonych w ustawie, na polecenie organu ochrony ludności” – zaznaczono. Zapis ten wskazuje, że możliwość wykorzystania obiektu w innym celu nie znosi zasad określających jego użycie na potrzeby ochrony ludności.

W Programie znalazł się także zapis dotyczący infrastruktury magazynowej. „W celu zapewnienia realizacji potrzeb obronnych w latach 2027–2028 należy przewidzieć budowę magazynów lub placów magazynowych o powierzchni ok. 1 ha na potrzeby obrony cywilnej oraz realizacji Narodowego Programu Odstraszania i Obrony »Tarcza Wschód«” – wskazano w dokumencie.

Program określa również minimalną liczbę takich obiektów w poszczególnych województwach. W latach 2027–2028 przewidziano co najmniej pięć obiektów w województwach warmińsko-mazurskim i podlaskim, cztery w lubelskim oraz po trzy w pomorskim i mazowieckim. Osobno wskazano województwo podkarpackie, w którym w latach 2027–2029 mają powstać 4 obiekty.

Nie oznacza to jednak, że Program przypisuje wszystkim przedsięwzięciom realizowanym w ramach „Tarczy Wschód” finansowanie z puli ochrony ludności. Dokument określa konkretne zadanie dotyczące magazynów i placów magazynowych, a jednocześnie wskazuje ogólne zasady kwalifikowania inwestycji do finansowania.