Straż graniczna użyje broni bez ostrzeżenia. Łotwa zaostrza przepisy

Łotewski parlament przyjął nowelizację przepisów, która rozszerza uprawnienia funkcjonariuszy straży granicznej w zakresie stosowania siły. Zmiany umożliwiają użycie siły fizycznej, specjalnych technik walki, broni oraz psów służbowych w celu odparcia ataku na osobę lub obiekt infrastruktury granicznej. Nowe regulacje zostały przyjęte w czwartek 29 października.

Co się znajduje w nowelizacji?

Nowelizacja obejmuje ustawę o Państwowej Straży Granicznej oraz ustawę o postępowaniu karnym. Jednym z jej najważniejszych zapisów jest możliwość użycia broni bez wcześniejszego ostrzeżenia, jeżeli w konkretnej sytuacji jego wydanie nie będzie możliwe. Dotychczas przepisy nie określały wprost takich uprawnień funkcjonariuszy w przypadku konieczności odparcia ataku.

Decyzja parlamentu jest reakcją na ostatnie incydenty na granicy łotewsko-białoruskiej. Niezidentyfikowana grupa pomagająca migrantom w przedostaniu się na terytorium Łotwy miała grozić łotewskim strażnikom granicznym, a następnie uszkodzić system monitoringu, zabierając między innymi kamery.

Zmiany w prawie przewidują również obowiązek niezwłocznego poinformowania prokuratury przez funkcjonariusza, jeżeli w wyniku użycia broni ktoś zostanie ranny lub poniesie śmierć. Zgłoszenie musi nastąpić możliwie szybko, nie później niż w ciągu 24 godzin.

Nowelizacja ustawy o postępowaniu karnym określa także, że przestępstwa popełnione przez funkcjonariusza straży granicznej jako urzędnika państwowego podczas wykonywania obowiązków w ramach zaostrzonego reżimu funkcjonowania służby będą badane przez upoważnionych funkcjonariuszy Państwowej Straży Granicznej.

Przewodniczący sejmowej Komisji Obrony Raimonds Bergmanis z ugrupowania Zjednoczona Lista uzasadnił zmiany koniecznością zwiększenia możliwości reagowania na zagrożenia przy granicy. Jak podkreślił, ochrona granicy państwowej i infrastruktury jest istotnym elementem integralności terytorialnej Łotwy.

Rosnąca presja migracyjna na granicy z Białorusią

Łotwa od kilku miesięcy mierzy się ze wzrostem presji migracyjnej na swojej wschodniej granicy. Latem próbę przedostania się z Białorusi na terytorium kraju podjęło łącznie kilka tysięcy osób. Od początku roku liczba takich przypadków przekroczyła już 12 tysięcy, osiągając poziom porównywalny z całym 2025 rokiem.

Na początku października rząd przedłużył do końca roku operację „Wilkołak” (Vilkatis), zainicjowaną w sierpniu i wymierzoną w nielegalną migrację. Chodzi przede wszystkim o osoby pochodzące z państw Afryki i Bliskiego Wschodu, które wykorzystują szlak białorusko-łotewski, aby dostać się na terytorium Unii Europejskiej.

Władze państw bałtyckich wskazują, że sytuacja na granicy jest elementem wojny hybrydowej wspieranej przez reżim w Mińsku. Część migrantów, którym udało się przedostać na Łotwę, dotarła następnie do Estonii. Niektóre osoby miały również przedostać się promem z Tallina do Helsinek.