Nowe testy sprawności dla policjantów. MSWiA szykuje zmiany w zasadach doboru

MSWiA przygotowało projekt rozporządzenia w sprawie trybu i warunków określania predyspozycji policjantów do służby na określonych stanowiskach służbowych lub w określonych komórkach organizacyjnych Policji. Już w uzasadnieniu nie pozostawiono wątpliwości co do powodów zmian. „Aktualny stan prawny nie w pełni odpowiada potrzebom kadrowym jednostek organizacyjnych Policji w zakresie pozyskiwania funkcjonariuszy o określonych predyspozycjach” – czytamy.

Projektowane zmiany mają na celu zapewnienie przejrzystości stosowanych kryteriów oceny wyników oraz obiektywności w identyfikowaniu i wyborze policjantów posiadających w największym stopniu cechy, umiejętności i kwalifikacje niezbędne do wykonywania zadań służbowych na określonych stanowiskach lub w określonych komórkach organizacyjnych Policji, jak również usprawnienie procesu określania predyspozycji funkcjonariuszy.
Fragment uzasadnienia projektu rozporządzenia MSWiA

Chodzi przede wszystkim o komórki realizacyjne CBŚP, które – jak wskazano – zajmują się „fizycznym zwalczaniem przestępczości zorganizowanej oraz terroryzmu (…) w tym prowadzą działania polegające na wykorzystaniu ofensywnych metod pracy operacyjnej”. „Z tego względu kandydaci do służby w przedmiotowej komórce muszą posiadać predyspozycje fizyczne inne niż ogólnie przyjęty profil sprawności fizycznej sprawdzany u kandydatów do służby na stanowiska w innych komórkach organizacyjnych Policji” – zaznaczono.

Kluczową zmianą jest wprowadzenie odrębnego testu sprawności fizycznej dla tej grupy funkcjonariuszy. Jak podkreślono w uzasadnieniu, ma on pozwolić na „pozyskiwanie do służby osób o pożądanym profilu sprawności fizycznej – w szczególności osób z większą siłą, dynamiką i szybkością reagowania”.

Test będzie miał charakter dwustopniowy. Jak wynika z załącznika do projektu rozporządzenia, najpierw kandydat zmierzy się z 12-minutowym biegiem. Minimalny próg zaliczenia to 2600 metrów. Następnie przejdzie do rozbudowanego sprawdzianu ogólnej sprawności fizycznej, obejmującego zestaw intensywnych ćwiczeń siłowo-wytrzymałościowych.

Wśród prób znalazły się też m.in. skoki na skrzynię, podciąganie na drążku, wymachy odważnikiem, wykroki czy wyrzuty piłki z przysiadem. Każde z ćwiczeń trzeba wykonać aż 50 razy, przy czym liczba przerw jest ściśle ograniczona (w większości przypadków wynosi 5 sekund). Jak czytamy, „przekroczenie liczby przysługujących przerw (…) skutkuje niezaliczeniem testu”.

Czas na wykonanie całego sprawdzianu będzie uzależniony od wyniku biegu i wyniesie od 30 do 40 minut w przypadku kandydatów. Dla funkcjonariuszy już pełniących służbę przewidziano nieco łagodniejsze kryteria – maksymalnie 50 minut.

Projekt przewiduje także zmiany organizacyjne, które mają ograniczyć przypadki „sztucznego” obniżania wyników. Jedną z nich jest odejście od obowiązkowej kolejności wykonywania prób. Jak wskazano w uzasadnieniu, dotychczasowy wymóg realizowania testu „w ściśle określonej, niezmiennej kolejności”. „Taki wymóg może skutkować zniekształceniem oceny rzeczywistych predyspozycji funkcjonariusza – szczególnie w warunkach niekorzystnych atmosferycznie, przy zdarzeniach losowych lub ograniczonej dostępności obiektów – prowadząc w skrajnych przypadkach do niezasadnego niezaliczenia testu” – zaznaczyli autorzy zmian.

Wykreślenie wskazanego sformułowania i wprowadzenie uprawnienia do dostosowania kolejności wykonywania prób zapewni: obiektywność i rzetelność procedury oceny sprawności fizycznej, równość traktowania funkcjonariuszy, możliwość realnego sprawdzenia predyspozycji w warunkach odpowiadających wymogom służbowym, bez wpływu czynników zewnętrznych na wynik testu. Zmiana ta ma charakter organizacyjny i proceduralny, nie narusza istoty testu ani kryteriów jego oceny, zaś jej wprowadzenie przyczyni się do zwiększenia trafności i sprawiedliwości doboru kadrowego.
Fragment uzasadnienia projektu rozporządzenia MSWiA

Uproszczona zostanie także sama procedura dopuszczenia do testu. Zamiast zaświadczenia lekarskiego wystarczy oświadczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych. „Oświadczenie to badany składa każdorazowo przed przystąpieniem do testu” – czytamy.

„Proponowana zmiana, analogiczna do rozwiązania funkcjonującego w przepisach dotyczących kandydatów do służby w Policji, ma na celu usprawnienie procedury. Zniesienie obowiązku uzyskiwania zaświadczenia lekarskiego, który jest procesem czasochłonnym, generującym koszty oraz często uciążliwym organizacyjnie, pozytywnie wpłynie na skrócenie czasu trwania całej procedury testowej” – ocenili autorzy.

Istotna korekta dotyczy również funkcjonariuszy, którzy nie zaliczą testu. Obecnie ponowne podejście możliwe jest dopiero po roku. Projekt przewiduje skrócenie tego okresu do zaledwie 14 dni. „Proponowana zmiana umożliwi szybsze przystąpienie policjanta do testu i badania psychologicznego, na podstawie przepisów przedmiotowego rozporządzenia, jeśli wcześniej brał on udział w procedurze doboru na określone stanowisko służbowe lub do określonej komórki organizacyjnej Policji” – zaznaczono w uzasadnieniu.

Zmiana ta usprawni procesy kadrowe w Policji, dając przełożonym uprawnionym do zarządzenia testu lub badań możliwość wnioskowania o ich przeprowadzenie w znacznie krótszym terminie.
Fragment uzasadnienia projektu rozporządzenia MSWiA

W myśl nowelizacji zmodyfikowane zostaną także okresy ważności wyników badań. „Test lub badanie psychofizjologiczne zachowuje ważność przez 12 miesięcy od daty przeprowadzenia. Natomiast badanie psychologiczne zachowuje ważność przez: 12 miesięcy od dnia jego przeprowadzenia – w przypadku, gdy predyspozycje intelektualne i osobowościowe badanego spełniają kryteria określone w profilu wymagań, lub 6 miesięcy od dnia jego przeprowadzenia – w przypadku, gdy predyspozycje intelektualne i osobowościowe badanego nie spełniają kryteriów określonych w profilu wymagań” – podkreślono w Ocenie Skutków Regulacji.

„Wdrożenie tych rozwiązań przyczyni się do uproszczenia procedury doboru wewnętrznego, a tym samym poprawy dynamiki określania predyspozycji policjantów do służby na określonych stanowiskach służbowych lub w określonych komórkach organizacyjnych Policji” – ocenili projektodawcy.

Jak dodano, z uwagi na wprowadzenie korzystnych rozwiązań dla policjantów proponuje się, aby „do doboru wewnętrznego rozpoczętego i niezakończonego przed dniem wejścia w życie projektowanego rozporządzenia stosować przepisy rozporządzenia, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem”. „Planuje się, że projektowane rozporządzenie wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia” – czytamy.