Sejmowa komisja za wzmocnieniem Frontexu. Agencja ma zyskać większe zasoby

W czwartek Sejmowa Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych przeprowadziła pierwsze czytanie rządowego projektu nowelizacji ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw. Celem proponowanych zmian jest dostosowanie polskich przepisów do prawa Unii Europejskiej i rozszerzenie zakresu działania Frontexu.

Zgodnie z założeniami projektu agencja ma otrzymać większe zasoby kadrowe i sprzętowe. Ma to pozwolić na skuteczniejsze wspieranie państw członkowskich w ochronie granic zewnętrznych oraz walce z przestępczością transgraniczną. Zmiany mają również zwiększyć skuteczność operacji powrotowych dotyczących migrantów o nieuregulowanym statusie.

Wiceszef MSWiA Maciej Duszczyk, przedstawiając założenia projektu, zaznaczył, że w dużej mierze ma on charakter techniczny. Podkreślił jednak, że istotne zmiany dotyczące funkcjonowania agencji są obecnie przedmiotem prac na poziomie Unii Europejskiej.

„Tak naprawdę to, co jest kluczowe w przypadku agencji Frontex, to nowy mandat, nad którym pracujemy obecnie na poziomie Unii Europejskiej. Będzie zmieniał priorytety Frontexu głównie na rzecz tzw. nowego podejścia do polityki deportacyjnej” – mówił Duszczyk. Jak dodał, unijne podejście do polityki migracyjnej wyraźnie ewoluuje. Wskazał również, że podczas nadchodzącej Rady Europejskiej mogą zostać przedstawione kierunki dalszych zmian w tym obszarze.

Większa rola w operacjach powrotowych

Według wiceszefa MSWiA jednym z elementów planowanych zmian będzie zwiększenie budżetu i składu osobowego Frontexu. Większe możliwości finansowe i kadrowe agencji mają wiązać się przede wszystkim z rozszerzeniem działań dotyczących operacji powrotowych i deportacyjnych.

Duszczyk zwrócił uwagę, że obecnie Frontex uczestniczy w akcjach deportacyjnych, ale jego możliwości są ograniczone. Jak zaznaczył, agencja nie może między innymi dokonywać relokacji migrantów poza Unię Europejską. W ocenie przedstawiciela MSWiA projektowana regulacja ma również usunąć część barier utrudniających współpracę polskiej Straży Granicznej z agencją. Podkreślił przy tym, że Frontex nie będzie mógł podejmować samodzielnych działań na terytorium Polski.

„Nie ma możliwości, że Frontex podejmuje jakiekolwiek własne działania na terytorium Polski” – zapewnił Duszczyk. Dodał, że współpraca z agencją nie ma prowadzić do osłabienia polskiej Straży Granicznej.

Propozycje zawarte w projekcie spotkały się z krytyką posła PiS Pawła Hreniaka. Jego zdaniem nowe przepisy oznaczają wejście w kolejny etap ograniczania suwerenności państwa.

„W tym projekcie ustawy wyzbywamy się w pewnym sensie funkcjonariuszy, których przekazujemy do Frontexu. Strona polska wielokrotnie, m.in. w trakcie sytuacji szturmu na granicę ze strony białoruskiej, pokazała, że doskonale radzi sobie w takich sytuacjach” – argumentował Hreniak. Wiceszef MSWiA odpowiedział, że projekt nie przewiduje możliwości samodzielnego działania Frontexu na polskiej granicy bez decyzji państwa członkowskiego. Zaznaczył również, że celem zmian nie jest osłabienie krajowych służb granicznych.

Jakie przepisy mają zostać zmienione?

Projekt nowelizacji obejmuje kilka ustaw. W ustawie o Straży Granicznej przewidziano między innymi, że Komendant Główny Straży Granicznej będzie pełnił funkcję Krajowego Punktu Kontaktowego. Za jego pośrednictwem ma odbywać się komunikacja z Frontexem. Zmiany w ustawie o granicy państwowej mają dotyczyć korzystania z pomocy agencji, w tym wsparcia wywiadowczego i informacyjnego.

Nowelizacja ustawy o szczególnych formach sprawowania nadzoru przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych zakłada między innymi wydłużenie okresu delegowania funkcjonariuszy oraz rozszerzenie kategorii osób zwolnionych z weryfikacji prowadzonej przez inspektora nadzoru wewnętrznego.

Zmiany obejmą także przepisy dotyczące ruchu drogowego. Mają one ułatwić rejestrację samochodów należących do Frontexu. Z kolei w ustawie o broni i amunicji przewidziano wyłączenie stosowania określonych regulacji wobec członków stałego personelu agencji w zakresie transportu broni na terytorium Polski.

Nowelizacja ustawy o cudzoziemcach ma natomiast wprowadzić zmiany dotyczące koordynowania przez Frontex operacji powrotowych na terytorium Polski.