Frontex i Europol łączą siły. „Przestępcy wykorzystają każdą słabość”

Frontex i Europol podpisały nowe porozumienie o współpracy, które ma zwiększyć ich skuteczność w walce z przemytem i handlem ludźmi, terroryzmem oraz innymi formami przestępczości transgranicznej. Dokument zastępuje obowiązującą od 2015 roku umowę i dostosowuje współpracę obu unijnych agencji do aktualnych przepisów dotyczących ochrony danych oraz rozszerzonych kompetencji obu instytucji.

Porozumienie podpisali dyrektor wykonawczy Frontexu Hans Leijtens oraz pełniący obowiązki dyrektora wykonawczego Europolu Jürgen Ebner. Uroczystość odbyła się w Berlinie podczas nieformalnego spotkania ministrów sprawiedliwości i spraw wewnętrznych państw Unii Europejskiej, zorganizowanego przez irlandzką prezydencję w Radzie UE.

Skuteczniejsza walka z przestępczością transgraniczną

Celem porozumienia jest przede wszystkim usprawnienie wymiany informacji pomiędzy obiema agencjami oraz zwiększenie ich zdolności do wspólnego reagowania na zagrożenia pojawiające się na granicach zewnętrznych Unii Europejskiej. Jak podkreślają przedstawiciele Unii Europejskiej, zarządzanie bezpieczeństwem na granicach i zwalczanie zorganizowanej przestępczości są ze sobą ściśle powiązane. Bo to właśnie międzynarodowe grupy przestępcze stoją za przemytem migrantów, narkotyków, broni i innych nielegalnych towarów przez granice UE.

Współpraca Frontexu i Europolu już zdążyła przynieść owoce. Przykładem może być operacja z grudnia 2025 roku. Obie agencje wsparły greckie śledztwo, przez kilka tygodni monitorując wody morskie. Akcja zakończyła się przechwyceniem na Morzu Karaibskim statku wykorzystywanego do przemytu narkotyków oraz zatrzymaniem dziesięciu osób.

Jak zaznacza Frontex, nowe porozumienie ma również ułatwić wdrażanie przepisów unijnego Paktu o Migracji i Azylu, który wszedł w życie 12 czerwca 2026 roku.

Wspólny obraz sytuacji na granicach

Dzięki porozumieniu Europol i Frontex będą miały więcej możliwości wymiany między sobą informacji. Agencje będą mogły przekazywać sobie dane dotyczące osób podejrzewanych o udział w przestępczości transgranicznej, w szczególności w przemycie migrantów. Każdy przypadek przekazania danych ma być jednak oceniany indywidualnie, a ich wykorzystanie będzie możliwe wyłącznie w celu, dla którego zostały udostępnione. W porozumieniu zapisano również mechanizmy kontroli wykorzystania przekazywanych informacji oraz obowiązek regularnego przeglądu zasad współpracy.

Frontex i Europol będą także ściślej współpracować w ramach systemu EUROSUR, który umożliwia państwom członkowskim i agencjom unijnym wymianę informacji dotyczących sytuacji na granicach zewnętrznych Unii Europejskiej. Dzięki temu służby mają szybciej identyfikować nowe zagrożenia, oceniać ryzyko oraz planować działania operacyjne. Udostępniane informacje będą obejmować m.in. dane dotyczące ruchu jednostek morskich i statków powietrznych, przy zachowaniu ograniczeń związanych z ochroną danych osobowych.

Na podstawie porozumienia Frontex i Europol będą współpracować ze sobą podczas operacji prowadzonych na granicach oraz w ramach unijnej platformy EMPACT, koordynującej walkę europejskich służb z najpoważniejszą przestępczością zorganizowaną. Planowane jest również częstsza wymiana ekspertów pomiędzy obiema agencjami, wspólne szkolenia funkcjonariuszy oraz rozwój projektów badawczych dotyczących nowych zagrożeń dla bezpieczeństwa. Regularne spotkania kierownictw Frontexu i Europolu mają zapewnić koordynację współpracy agencji oraz aktualizowanie na bieżąco wspólnego planu działań.

"Przestępcy wykorzystują każdą słabość"

Przedstawiciele Fronexu i Europolu zaznaczają, że wszystkie działania prowadzone na podstawie nowego porozumienia będą odbywać się z poszanowaniem praw podstawowych oraz unijnych przepisów dotyczących ochrony danych osobowych. Nadzór nad realizacją porozumienia mają sprawować inspektorzy ochrony danych oraz rzecznicy praw podstawowych obu agencji, którzy będą monitorować sposób wykorzystywania przekazywanych informacji. Porozumienie zostało zatwierdzone przez Komisję Europejską. O jego przyjęciu zostaną powiadomione również Parlament Europejski oraz Rada Unii Europejskiej.

Dyrektor wykonawczy Frontexu Has Leijten podkreślił, że obie instytucje dysponują różnymi elementami tej samej układanki. „Frontex widzi to, co dzieje się na granicy. Europol dostrzega stojące za tym siatki przestępcze. Łącząc te informacje, możemy reagować szybciej i skuteczniej” – zaznaczył.

Podobnego zdania jest pełniący obowiązki dyrektora Europolu Jürgen Ebner. „Grupy przestępcze nie rozróżniają bezpieczeństwa granic od działań organów ścigania. Wykorzystują każdą słabość systemu. Dlatego bliższa współpraca z Frontexem pozwoli skuteczniej identyfikować i rozbijać siatki przestępcze działające w całej Europie” – podkreślił. Europejski Komisarz ds. wewnętrznych i migracji Magnus Brunner zwrócił uwagę, że przemyt migrantów pozostaje jednym z głównych źródeł dochodów zorganizowanych grup przestępczych. Jego zdaniem nowa umowa ma pomóc nie tylko szybciej wymieniać informacje, ale także skuteczniej odcinać przestępców od źródeł finansowania.