Były szef BBN w unijnej grupie ekspertów ds. zarządzania kryzysowego

O swoim udziale w nowej europejskiej inicjatywie Jacek Siewiera poinformował na platformie X. „Na Civil Protection Forum w Brukseli miałem zaszczyt odebrać decyzję Przewodniczącej w gronie zaledwie 11 specjalistów z zakresu Obrony Cywilnej, Katastrof i Zagrożeń Hybrydowych z całej Europy” – napisał były szef BBN.

Jak podkreślił, przed Europą stoją trudne miesiące, ale powołanie grupy może być istotną szansą w kontekście prac nad wspólną polityką bezpieczeństwa. „To spora satysfakcja, że Polski punkt widzenia będzie reprezentowany w tym procesie” – zaznaczył Siewiera.

Zgodnie z informacją Komisji Europejskiej grupa PreparEU ma pełnić funkcję doradczą. Jej zadaniem będzie dostarczanie strategicznych rekomendacji przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen oraz komisarz do spraw równości, gotowości i zarządzania kryzysowego Hadji Lahbib.

Jak wskazała von der Leyen, utworzenie zespołu jest odpowiedzią na rosnącą skalę ekstremalnych zjawisk pogodowych i klęsk żywiołowych. „Musimy myśleć szerzej i uczyć się szybciej. Dlatego też łączymy najbardziej doświadczonych strażaków i ratowników w Europie, aby wykorzystać ich doświadczenia i lepiej przygotować Europę” – podkreśliła przewodnicząca Komisji Europejskiej.

„Od ściślejszej koordynacji cywilno-wojskowej po sprzęt i zdolności, których potrzebujemy. Przedstawią konkretne propozycje, które sprawią, że unijna ochrona ludności będzie jeszcze skuteczniejsza. Aby europejska solidarność zawsze istniała, gdy dojdzie do katastrofy” – dodała von der Leyen.

W skład grupy wejdzie 11 wysokich rangą ekspertów posiadających doświadczenie w obszarze ochrony ludności i zarządzania kryzysowego w Unii Europejskiej, a także sześciu naukowców i pracowników akademickich z różnych państw członkowskich. Zapowiedź powołania zespołu Ursula von der Leyen przedstawiła w orędziu o stanie Unii 16 września 2026 roku.

Prace ekspertów obejmą analizę istniejących zdolności państw członkowskich w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności oraz rescEU. Pod uwagę mają zostać wzięte zarówno natychmiastowe, jak i długoterminowe skutki zagrożeń naturalnych, w tym ekstremalnych zjawisk pogodowych i pożarów lasów, a także zagrożeń technologicznych i innych pojawiających się ryzyk. Analizy obejmą również możliwe konsekwencje kryzysów dla masowego przemieszczania się ludności, zdrowia w sytuacjach nadzwyczajnych, zapewnienia schronienia, komunikacji oraz zarządzania skutkami zakłóceń w funkcjonowaniu infrastruktury krytycznej.

Komisja Europejska wskazała, że grupa zajmie się także kwestiami zapobiegania zagrożeniom i przygotowania na ich wystąpienie. Wśród rozpatrywanych zagadnień znajdzie się możliwość rozwijania nowych zdolności, w tym wykorzystania zasobów podwójnego zastosowania oraz utworzenia europejskiej floty gaśniczej.

Do potrzeby lepszego przygotowania się na różnego rodzaju kryzysy odniosła się również Hadja Lahbib. „Wyjątek nie jest już wyjątkowy. Musimy przygotować się na wszystko” – podkreśliła komisarz.

„Tego lata Europa wspólnie walczyła z szalejącymi pożarami lasów za pośrednictwem Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności. W Belgii, Francji, Hiszpanii, Serbii i poza nią samoloty przekroczyły granice, a europejscy strażacy pracowali ramię w ramię z lokalnymi załogami, aby ratować życie” – przypomniała unijna komisarz.

Lahbib zapowiedziała, że PreparEU zgromadzi doświadczonych ekspertów ds. zarządzania kryzysowego, wspieranych przez naukowców. Ich zadaniem będzie przygotowanie konkretnych zaleceń dotyczących pełnego zakresu zagrożeń, przed którymi stoi Europa, w tym ewentualnej europejskiej floty strażackiej.

Według zapowiedzi Komisji Europejskiej pierwsze posiedzenie grupy PreparEU ma odbyć się na początku listopada 2026 roku. Zalecenia zespołu mają natomiast trafić do Ursuli von der Leyen i Hadji Lahbib do wiosny 2027 roku. Sekretariat grupy będzie działał w Brukseli, a jego obsługę zapewni Dyrekcja Generalna Komisji Europejskiej ds. Prowadzonych przez UE Operacji Ochrony Ludności i Pomocy Humanitarnej.