W Europie wybucha coraz więcej pożarów lasu. Komisja przedstawia nową strategię 

Europa ociepla się szybciej niż inne kontynenty. Jak wskazuje The Economist, od połowy lat 90. średnia temperatura powietrza wzrastała tam o 0.53 stopnia Celsjusza na dekadę – ponad dwukrotnie więcej niż wynosi średnia dla reszty świata (0.26 st. C.).

W komunikacie prasowym Komisji Europejskiej czytamy, że w 2025 roku Europa doświadczyła najgorszego sezonu pożarów lasów w historii notowań. Ponad milion hektarów ziemi pochłonął ogień – płonęły rozległe obszary Bałkanów, Cypru, Francji, Grecji, Portugalii i Hiszpanii. Meteorolodzy prognozują, że wraz z postępującym ociepleniem klimatu, pożary lasów będą występować coraz częściej.

W obliczu rosnącego zagrożenia Komisja Europejska opracowała strategię, której celem jest zwiększanie odporności Europy na coraz częstsze i bardziej niszczycielskie pożary lasów. Znajdują się w niej wytyczne dotyczące bardziej skutecznego zapobiegania wybuchom pożarów, a także przygotowania się i reagowania w momencie ich wystąpienia.

W komunikacie prasowym Komisja Europejska duży nacisk zwłaszcza kładzie na zapobieganie pojawiania się pożarów. Wskazała również działania związane ze skutecznym ograniczaniem szkód i sprawną odbudową zasobów przyrodniczych.

Europa próbuje przystosować się do postępujących zmian klimatu

25 marca Komisja przyjęła wytyczne dotyczące tego, jak kraje europejskie mogą przystosowywać się do zachodzących zmian klimatu. Wytyczne podpowiadają, jak efektywnie promować działania i wdrażać środki zmniejszające ryzyko występowania pożarów lasów. Znajduje się w nich również poradnik, jak zarządzać obszarami w sytuacjach nadzwyczajnych, gdy szybkie reagowanie ma kluczowe znaczenie dla ratowania ludzi i ochrony różnorodności biologicznej. 

Komisja zapowiada również, że by pomóc państwom europejskim w długoterminowym planowaniu, przedstawi zaktualizowane wytyczne dotyczące oceny ryzyka pożarowego w różnych częściach Europy. Państwa członkowskie będą mogły włączyć je do swojej sprawozdawczości krajowej. 

Unia Europejska będzie dalej umieszczać strażaków w obszarach szczególnie zagrożonych pożarami, a także zachęcać do wymieniania się doświadczeniami i wiedzą ekspertów ds. gaszenia pożarów z różnych krajów, a także do dzielenia się metodami odbudowy po pożarach.

Promowana będzie też współpraca z innymi regionami poza Europą, gdzie również istnieje podwyższone ryzyko niekontrolowanego rozprzestrzeniania się ognia. Państwa członkowskie Unii będą informowane o specjalnych możliwościach finansowania działań związanych ze wdrażaniem opracowanej przez Komisję strategii.

Komisja dalej będzie rozwijać europejski system informacji o pożarach lasów przede wszystkim poprzez ulepszanie narzędzi wczesnego ostrzegania i monitorowania pożarów. Zostaną opracowane nowe możliwości modelowania ryzyka ich wybuchu w całej Europie. Flota gaśnicza rescuEU zostanie powiększona o 12 kolejnych samolotów gaśniczych, a także o pięć śmigłowców. Pierwszy z nich został dostarczony do Rumunii w styczniu 2026 roku i osiągnie pełną gotowość operacyjną jeszcze przed rozpoczęciem tegorocznego sezonu pożarowego.

Europejski węzeł przeciwpożarowy

Komisja Europejska pracuje również nad utworzeniem europejskiego węzła przeciwpożarowego na Cyprze. Będzie ono służyło jako regionalne centrum szkoleń i wzmacniania gotowości służb. Proponuje również stworzenie bazy danych w celu lepszego zrozumienia i ograniczenia długoterminowych zagrożeń dla zdrowia, na jakie narażeni są strażacy, w związku z ich ekspozycją na substancje toksyczne.

Do tej pory Unia Europejska wspierała swoich członków zmagających się z niekontrolowanym rozprzestrzenianiem ognia poprzez Unijny Mechanizm Ochrony Ludności i unijną rezerwę strategiczną rescEU. Jak wskazuje Komisja, dzięki temu zwiększyła się zdolność służb w zakresie gaszenia pożarów z powietrza, a także niesienia pomocy transgranicznej.