- WIADOMOŚCI
Polska przedłuża kontrole na granicach z Niemcami i Litwą
Od niedzieli przez kolejne pół roku obowiązywać będzie rozporządzenie o przedłużeniu tymczasowych kontroli na granicach polsko-niemieckiej i polsko-litewskiej. Jak wskazuje MSWiA, ma to pomóc służbom w zwalczaniu nielegalnej migracji ze strony wschodniej i zachodniej. Służby przewidują, że w okresie wiosennym może się ona gwałtownie nasilić.
W niedzielę, 5 kwietnia w życie wchodzi rozporządzenie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji przedłużające kontrole na dwóch granicach wewnętrznych: polsko-niemieckiej oraz polsko-litewskiej. Rozporządzenie zakłada również ponowne otwarcie przejścia granicznego znajdującego się na „Moście Angielskim” w parku Mużakowskim w mieście Łęknica. Wcześniej było ono wykreślone z wykazu uwagi na prowadzone tam prace remontowe. Dokument pozostanie w mocy do 1 października 2026 roku.
Zobacz też
Jak czytamy w uzasadnieniu, powodem przedłużenia kontroli granicznej na zachodzie jest duża liczba cudzoziemców o nieuregulowanym statusie pobytowym na terenie Niemiec. Jednocześnie, dokument ma odpowiadać na wyzwania związane z ryzykiem nielegalnej migracji z kierunku wschodniego przez terytorium Państw Bałtyckich – w szczególności Litwy i Łotwy. Problemem ma być również utrzymująca się presja migracyjna z kierunku białoruskiego. MSWiA zaznacza, że przekłada się ona na liczbę cudzoziemców usiłujących nielegalnie przekroczyć granicę polsko-litewską oraz polsko-niemiecką. W związku z tym, jak podsumowuje resort, konieczne jest odpowiednie zabezpieczenie newralgicznych szlaków komunikacyjnych.
Presja migracyjna prawdopodobnie wzrośnie
W ubiegłym roku na granicy polsko-białoruskiej odnotowano 19 685 prób jej nielegalnego przekroczenia, natomiast od 1 stycznia do 22 lutego 2026 roku – 59 prób. Ta stosunkowo niewielka liczba w okresie zimowym wynika z trudnych warunków pogodowych, niskich temperatur powietrza i utrzymującej się pokrywy śnieżnej – ocenia prawodawca. Wraz z nastaniem wiosny presja migracyjna na granicy polsko-białoruskiej prawdopodobnie gwałtownie wzrośnie.
A jak sytuacja wyglądała na granicach, których dotyczy rozporządzenie? Między 1 stycznia 2025 a 22 lutym 2026 Straż Graniczna zatrzymała 681 obywateli państw trzecich, którzy nielegalnie przekroczyli granicę z Litwy do Polski. W północno-wschodnim rejonie Polski zatrzymano w tym czasie 85 osób zaangażowanych w organizację prób nielegalnego przekroczenia granicy przez cudzoziemców – 75 z nich zostało aresztowanych. Od dnia 7 lipca 2025 do 22 lutego 2026 służby zatrzymały 261 obywateli państw trzecich, którzy nielegalnie przekroczyli granicę z litewsko-polską. W tym samym okresie odmówiono wjazdu 595 cudzoziemcom, a 281 z nich w ramach readmisji przekazano na Litwę.
Analogiczne między 1 stycznia 2025 a 22 lutym 2026 na naszej zachodniej granicy zatrzymano 428 obywateli państw trzecich, którzy nielegalnie przekroczyli granicę z Niemiec do Polski. Jednocześnie od dnia 7 lipca 2025 do dnia 22 lutego 2026 roku Straż Graniczna odmówiła wjazdu 468 cudzoziemcom na tym samym odcinku polskiej granicy. Przez cały 2025 rok na terytorium Polski oraz w rejonie granicy polsko-niemieckiej zatrzymano 330 obywateli państw trzecich, którzy wcześniej nielegalnie przekroczyli granicę z Litwy do Polski.
Co na to prawo europejskie?
Jak wspomniano wcześniej, wchodzące w życie rozporządzenie przedłuża tymczasowe kontrole graniczne osób na granicy z Niemcami i Litwą, które wprowadzono w ubiegłym roku. Pierwsze z nich obowiązywało do 7 lipca do 5 sierpnia 2025 roku. Następnie kontrole te zostały przedłużone na okres kolejnych 60 dni, do 4 października. Jak wskazuje MSWiA, z uwagi na „utrzymujące się poważne zagrożenie porządku publicznego i bezpieczeństwa wewnętrznego” tymczasowa kontrola graniczna osób na granicy z Republiką Federalną Niemiec oraz Republiką Litewską została następnie przedłużona od 5 października 2025 do 4 kwietnia 2026 roku.
A jak przyjęte rozporządzenie wygląda na tle prawa europejskiego? Jak przekonuje MSWiA, regulacja pozostaje w zgodności z kodeksem granicznym Schengen.
W przypadku gdy w państwie członkowskim poważne zagrożenie porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego jest możliwe do przewidzenia, to państwo członkowskie powiadamia Parlament Europejski, Radę, Komisję i pozostałe państwa członkowskie zgodnie z art. 27 ust. 1 najpóźniej cztery tygodnie przed planowanym przywróceniem kontroli granicznej lub jak najszybciej w przypadku gdy okoliczności, które spowodowały potrzebę przywrócenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych, staną się znane temu państwu członkowskiemu mniej niż cztery tygodnie przed planowanym przywróceniem kontroli.
Art. 25a, pkt 4 Kodeksu Granicznego Schengen