Brakuje pieniędzy na awanse? Związkowcy z SG ostrzegają przed „zatorem kadrowym”

Zarząd Główny Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Funkcjonariuszy Straży Granicznej przyjął w połowie września uchwałę w sprawie zapewnienia środków finansowych na prawidłowe funkcjonowanie systemu kadrowego i awansowego formacji. Dokument trafił do ministra spraw wewnętrznych i administracji Marcina Kierwińskiego.

Podstawą decyzji były sygnały z jednostek Straży Granicznej, w szczególności wystąpienie Zarządu Oddziałowego NSZZ FSG przy Podlaskim Oddziale Straży Granicznej w Białymstoku. Związkowcy twierdzą, że od wielu miesięcy obserwują problemy związane z brakiem środków na mianowanie funkcjonariuszy na wyższe stanowiska służbowe.

Według strony społecznej konsekwencją ograniczeń finansowych mają być projekty zmian organizacyjnych zakładające obniżenie etatów na wybranych stanowiskach. Związek podkreśla, że – według informacji przekazanych przez podlaski zarząd – proponowane zmiany nie wynikają ze zmniejszenia zakresu zadań ani odpowiedzialności funkcjonariuszy, lecz z braku pieniędzy na awanse.

Związkowcy: problem finansowy przenoszony jest na funkcjonariuszy

W uchwale Zarząd Główny NSZZ FSG sprzeciwia się sytuacji, w której ograniczenia budżetowe miałyby decydować o strukturze etatowej Straży Granicznej i możliwościach rozwoju zawodowego funkcjonariuszy. Związek chce, aby stanowiska służbowe odpowiadały rzeczywistym zadaniom, poziomowi odpowiedzialności i kwalifikacjom funkcjonariuszy, a nie możliwościom finansowym poszczególnych jednostek.

„Nie można dopuszczać do sytuacji, w której funkcjonariusze posiadający odpowiednie doświadczenie, kwalifikacje i przygotowanie zawodowe nie mogą być mianowani na wyższe stanowiska służbowe wyłącznie z powodu braku środków finansowych” – wskazano w uchwale.

Związkowcy zwrócili się do ministra o niezwłoczne przekazanie Straży Granicznej pieniędzy pozwalających pokryć skutki finansowe mianowania funkcjonariuszy na wyższe stanowiska. Związek oczekuje również informacji, czy obecny poziom finansowania odpowiada rzeczywistym potrzebom formacji.

Chce także ustalenia, czy niedobór środków powoduje albo może powodować obniżanie stanowisk, zmiany struktur etatowych, ograniczenie możliwości awansowania oraz problemy z zagospodarowaniem kadrowym nowych funkcjonariuszy i osób podnoszących kwalifikacje.

Podlaski oddział wskazuje na "zator kadrowy"

Problem szczegółowo opisano w wystąpieniu Zarządu Oddziałowego NSZZ FSG przy Podlaskim Oddziale Straży Granicznej z 15 września. Według związkowców w ostatnich miesiącach do podlaskiego zarządu trafiały kolejne projekty zmian organizacyjnych przewidujące obniżenie etatów na wybranych stanowiskach. Z przedstawionych związkowi informacji ma wynikać, że przyczyną zmian jest brak wystarczających środków na mianowania. W ocenie związku prowadzi to do blokowania naturalnego systemu awansów.

Mechanizm opisany przez związkowców jest następujący: funkcjonariusze zdobywają doświadczenie, podnoszą kwalifikacje i przejmują bardziej odpowiedzialne obowiązki, ale nie mogą przejść na wyższe stanowiska. W efekcie nie zwalniają stanowisk podstawowych, które mogłyby zostać wykorzystane przez nowych funkcjonariuszy. NSZZ FSG określa ten stan jako „swoisty zator kadrowy”.

Problem – jak wskazuje podlaski zarząd – może się pogłębić w związku z planowanym powrotem funkcjonariuszy z kursu podoficerskiego oraz kolejnymi przyjęciami do służby.

Około 150 nowych funkcjonariuszy w Podlaskim Oddziale SG

W piśmie do Zarządu Głównego podlaski NSZZ FSG wskazuje, że w bieżącym roku planowane są kolejne przyjęcia do służby, obejmujące około 150 nowych funkcjonariuszy. Związkowcy oceniają, że przy utrzymaniu obecnych struktur etatowych i braku środków na mianowania prawidłowe włączenie takiej liczby nowych funkcjonariuszy do struktur placówek może być bardzo trudne, a w niektórych przypadkach wręcz niemożliwe. Według związku brak możliwości awansowania doświadczonych funkcjonariuszy może więc oddziaływać nie tylko na ich sytuację zawodową. Może również utrudniać zagospodarowanie osób dopiero rozpoczynających służbę.

Podlaski zarząd ostrzega jednocześnie przed konsekwencjami dla motywacji funkcjonariuszy. W jego ocenie wieloletnie pozostawanie na tych samych stanowiskach mimo zdobywania doświadczenia i wykonywania bardziej odpowiedzialnych zadań może zwiększać frustrację, ograniczać atrakcyjność służby i zwiększać ryzyko odejść doświadczonych funkcjonariuszy.

NSZZ FSG chce, aby resort spraw wewnętrznych przedstawił rzeczywistą skalę niedoboru środków na mianowania w całej Straży Granicznej oraz informacje o działaniach, które mają zapobiec dalszemu obniżaniu stanowisk z powodów finansowych. Związek postuluje, aby dodatkowe środki zostały zabezpieczone jeszcze przed wprowadzeniem kolejnych zmian organizacyjnych i etatowych. Zarząd Główny NSZZ FSG w swojej uchwale zobowiązał się natomiast do podjęcia działań mających zapewnić stabilne funkcjonowanie systemu kadrowego i awansowego. Związkowcy oczekują od ministra konkretnych decyzji dotyczących finansowania.

Stanowisko związku sprowadza się do postulatu, aby struktura etatowa Straży Granicznej wynikała przede wszystkim z zakresu wykonywanych zadań i odpowiedzialności funkcjonariuszy. NSZZ FSG sprzeciwia się obniżaniu stanowisk lub zmianom struktur wyłącznie dlatego, że w budżecie brakuje środków na mianowania. W ocenie związku rozwiązaniem problemu powinno być zabezpieczenie pieniędzy na system awansowy, a nie zmniejszanie struktury etatowej.

„Ograniczenia finansowe nie mogą stanowić podstawy do obniżania stanowisk służbowych ani dokonywania zmian w strukturach etatowych jednostek organizacyjnych Straży Granicznej” – napisano w uchwale.