Reklama
Reklama
  • WIADOMOŚCI

Straż Graniczna i wojsko na granicy. Będzie nowy podział kompetencji

Autor. Podlaski Oddział Straży Granicznej/X

Jak będzie wyglądała współpraca Straży Granicznej z wojskiem po utworzeniu Komponentu Obrony Pogranicza? Wiceszef MSWiA Czesław Mroczek przypomniał, że ochrona granicy państwowej pozostaje ustawowym zadaniem formacji. Z kolei wiceszef MON Paweł Bejda zapowiedział, że współpraca obu formacji ma zostać uregulowana na nowo. „Trwają prace nad zmianami legislacyjnymi oraz podziałem kompetencji ze Strażą Graniczną, ze szczególnym uwzględnieniem zadań realizowanych w stanie pełnej gotowości obronnej państwa” – podkreślił wiceszef MON.

Reklama

O stan przygotowań do utworzenia Komponentu Obrony Pogranicza (KOP) oraz jego przyszłą współpracę ze Strażą Graniczną zapytał – w interpelacji do MON i MSWiA – poseł Jarosław Krajewski. Parlamentarzysta zwrócił uwagę, że szkolenie żołnierzy komponentu ma obejmować m.in. współdziałanie z SG, techniki interwencyjne, stosowanie środków przymusu bezpośredniego oraz posługiwanie się bronią gładkolufową. W związku z tym pytał o podział kompetencji, zasady dowodzenia i odpowiedzialność obu formacji w sytuacjach kryzysowych.

Odpowiedzi na interpelację udzielili wiceszef MSWiA Czesław Mroczek oraz wiceszef Ministerstwa Obrony Narodowej Paweł Bejda. Z przedstawionych informacji wynika, że obecnie nie ma odrębnego podziału kompetencji między Strażą Graniczną a Komponentem Obrony Pogranicza, a resort obrony pracuje nad rozwiązaniami, które mają uregulować tę kwestię.

Wiceszef MSWiA Czesław Mroczek przypomniał, że zgodnie z ustawą o ochronie granicy państwowej za ochronę granicy państwowej na lądzie i morzu oraz kontrolę ruchu granicznego odpowiada minister właściwy do spraw wewnętrznych. Zadania te wykonuje Komendant Główny Straży Granicznej.

Reklama

Mroczek – w odpowiedzi na poselską interpelację – wskazał również na ustawowe obowiązki SG związane z ochroną granicy państwowej w przestrzeni powietrznej RP. Formacja prowadzi obserwację statków powietrznych i innych obiektów latających, które przelatują przez granicę na małych wysokościach, a następnie informuje o tych zdarzeniach właściwe jednostki Sił Powietrznych.

„Wspomniane współdziałanie polega, m.in. na utrzymywaniu stałej łączności i przekazywaniu przez jednostki współdziałające informacji dotyczących wykrycia: załogowych i bezzałogowych statków powietrznych (w szczególności samolotów, śmigłowców, szybowców, lotni, balonów, sond, przelatujących przez granicę państwową na wysokości do 500 m), obcych okrętów wojennych i wojskowych statków powietrznych na polskich obszarach morskich, a także nierozpoznanych obiektów nawodnych oraz statków powietrznych (w zasięgu obserwacji technicznej i wzrokowej)” – przekazał wiceszef MSWiA.

Mroczek przypomniał również, że sposób i tryb współdziałania obu formacji określa rozporządzenie MSWiA z 27 lutego 2024 roku. Dokument reguluje m.in. postępowanie w przypadku wykrycia określonych incydentów. Przykładowo, dyżurna służba operacyjna oddziału SG przekazuje informacje o takich zdarzeniach właściwym wojskowym ośrodkom dowodzenia. W odpowiedzi wiceszefa MSWiA czytamy, że są to odpowiednio: 22. Ośrodek Dowodzenia i Naprowadzania, 1. Regionalny Ośrodek Dowodzenia i Naprowadzania lub Mobilna Jednostka Dowodzenia Operacjami Powietrznymi.

Reklama

Wiceszef MSWiA zwrócił także uwagę na możliwość szerszego wykorzystania wojska do wsparcia Straży Granicznej. Zgodnie z art. 11b ustawy o SG, jeżeli siły tej formacji okażą się niewystarczające lub uzasadnia to stopień zagrożenia, do jej pomocy mogą zostać skierowane oddziały i pododdziały Sił Zbrojnych RP. W odpowiedzi podkreślił jednocześnie, że obecnie nie istnieje odrębny podział kompetencji między formacjami, o który pytał poseł Krajewski.

„KOP nie zastąpi Straży Granicznej"

Więcej informacji na temat przyszłego modelu współpracy przedstawił wiceszef Ministerstwa Obrony Narodowej Paweł Bejda. W odpowiedzi na interpelację podkreślił, że utworzenie Komponentu Obrony Pogranicza nie oznacza przejęcia przez wojsko ustawowych obowiązków Straży Granicznej. „KOP nie zastąpi Straży Granicznej w realizacji jej ustawowych zadań” – zapewnił wiceszef MON.

Jednocześnie przyznał, że konieczne jest wypracowanie nowych rozwiązań dotyczących współdziałania obu formacji. „Trwają prace nad zmianami legislacyjnymi oraz podziałem kompetencji ze Strażą Graniczną, ze szczególnym uwzględnieniem zadań realizowanych w stanie pełnej gotowości obronnej państwa” – poinformował Bejda.

Reklama

W odpowiedzi na interpelację wiceszef MON przypomniał, że zasadniczą przyczyną utworzenia Komponentu Obrony Pogranicza była analiza sytuacji związanej z kryzysem na granicy polsko-białoruskiej, który trwa od połowy 2021 roku. Na proces formowania komponentu wpłynęły również wnioski z wojny na Ukrainie oraz ćwiczenia ZIMA-20.

Koncepcja utworzenia KOP w strukturach Wojsk Obrony Terytorialnej została zatwierdzona 24 września 2022 roku. W kolejnych latach rozpoczęto proces formowania komponentu i przeprowadzano ćwiczenia dotyczące jego funkcjonowania oraz prowadzenia działań. Jak zaznaczył resort obrony, doświadczenia te wpłynęły na modyfikacje pierwotnej koncepcji.

Obecnie trwa przeformowanie czterech brygad WOT w Brygady Obrony Pogranicza. Proces obejmuje m.in. wyznaczanie żołnierzy i pracowników na nowe stanowiska służbowe. Zgodnie z przyjętym harmonogramem zmiany formalno-organizacyjne mają zakończyć się 31 grudnia 2026 roku.

Reklama

MON zastrzegło jednak, że zakończenie tego etapu nie będzie równoznaczne z osiągnięciem przez wszystkie cztery brygady pełnej gotowości operacyjnej. Harmonogram osiągania wstępnej i pełnej gotowości jest realizowany według określonych kryteriów, ale – jak zaznaczył resort – stanowi informację niejawną.

Reklama