- WIADOMOŚCI
Mundurowy mniej anonimowy? Ministerstwo wydało polecenia
Ministerstwo Sprawiedliwości przyznało, że obecne zasady identyfikacji funkcjonariuszy Służby Więziennej nie gwarantują wystarczającej możliwości ustalenia ich tożsamości podczas interwencji prowadzonych z użyciem środków ochrony osobistej. W odpowiedzi na wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich resort poinformował o wydaniu poleceń dotyczących oznaczania kamizelek i kasków oraz dokumentowania ich wydawania konkretnym funkcjonariuszom. Równolegle analizowane mają być rozwiązania ustawowe i wykonawcze.
Sprawę, na łamach InfoSecurity24.pl, opisywaliśmy na początku lipca. RPO, w piśmie do szefa resortu sprawiedliwości, zwrócił uwagę na sytuacje, w których funkcjonariusze Służby Więziennej – w tym funkcjonariusze Grup Interwencyjnych Służby Więziennej – używają m.in. kasków, kamizelek ochronnych i kominiarek podczas stosowania środków przymusu bezpośredniego.
Obowiązujące rozporządzenie w sprawie umundurowania i wyposażenia polowego funkcjonariuszy SW przewiduje wprawdzie znaki identyfikacyjne na umundurowaniu i wyposażeniu, jednak – jak podkreślono – nie nakłada wprost obowiązku stosowania indywidualnych oznaczeń na środkach ochrony osobistej wykorzystywanych podczas interwencji. W praktyce oznaczenie funkcjonariusza może więc pozostawać niewidoczne.
Rzecznik ocenił, że w połączeniu z zasłoniętą twarzą, brakiem nagrania audio-wideo lub niską jakością zapisu taka sytuacja może istotnie utrudnić ustalenie, który funkcjonariusz wykonywał konkretne czynności. Ma to znaczenie zarówno dla odpowiedzialności karnej i dyscyplinarnej, jak i dla skutecznego badania zarzutów dotyczących przekroczenia uprawnień.
Jako przykład konsekwencji braku indywidualnych oznaczeń Rzecznik przywołał postępowanie dotyczące interwencji Policji 11 listopada 2020 r. na stacji PKP Warszawa-Stadion. Zgodnie z opisem zawartym w piśmie, niska jakość materiału wideo oraz użycie przez policjantów kasków i maseczek uniemożliwiły przypisanie konkretnych zachowań konkretnym osobom. Oznaczenia na wyposażeniu nie były indywidualne, a postępowanie zostało umorzone.
RPO zaproponował, aby funkcjonariusze korzystający z odzieży ochronnej, w tym GISW, otrzymali czytelne indywidualne oznaczenia – np. numery taktyczne – umieszczane na kaskach oraz kamizelkach, z przodu i z tyłu.
Ministerstwo odpowiada
Resort sprawiedliwości podzielił zasadniczą ocenę RPO. Podsekretarz stanu Maria Ejchart, na co dzień nadzorująca Służbę Więzienną, w odpowiedzi na pismo wskazała, że obecne regulacje nie zapewniają dostatecznej możliwości indywidualnej identyfikacji funkcjonariuszy używających środków ochrony osobistej w trakcie interwencji i stosowania przymusu bezpośredniego.
Wiceminister poinformowała też, że 6 lipca 2026 r. zdecydowano o przekazaniu dyrektorom okręgowym SW trzech poleceń.
Po pierwsze, podczas pełnienia służby w kamizelce kuloodpornej, nożo- lub igłoodpornej funkcjonariusz ma każdorazowo umieszczać w widocznym miejscu numeryczny znak identyfikacyjny.
Po drugie, kaski ochronne z osłoną twarzy oraz kamizelki ochronne mają być oznaczane w sposób pozwalający na identyfikację korzystającego z nich funkcjonariusza.
Trzecie polecenie dotyczy wprowadzenia procedury dokumentowania wydania takich środków ochrony konkretnym funkcjonariuszom.
Wiceminister Ejchart zaznaczyła też, że są to rozwiązania organizacyjne możliwe do wdrożenia w ramach aktualnie obowiązujących przepisów. Jednocześnie resort dostrzega potrzebę dalszych prac nad regulacjami, które w sposób trwały i kompleksowy określą zasady identyfikowania funkcjonariuszy używających wyposażenia ochronnego.
