Karta Rodziny Mundurowej na finiszu? Lista beneficjentów nadal budzi wątpliwości

Po miesiącach opóźnień prace nad Kartą Rodziny Mundurowej nabrały tempa. Połączone komisje sejmowe Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Obrony Narodowej zaaprobowały sprawozdanie dotyczące projektu ustawy. Podczas posiedzenia przyjęto również poprawkę przewidującą szczególne zasady wydawania karty strażakom ratownikom Ochotniczej Straży Pożarnej i członkom ich rodzin. Nadal otwarte pozostają jednak pytania o ostateczny katalog uprawnionych oraz zakres przyszłych przywilejów.

Karta Rodziny Mundurowej wróciła na posiedzenie komisji

W środę wieczorem odbyło się wspólne posiedzenie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Obrony Narodowej, poświęcone rozpatrzeniu poselskiego projektu ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej.

Jak przypomniał przewodniczący Komisji Obrony Narodowej Andrzej Grzyb z PSL, projekt został przedłożony w Sejmie 15 stycznia, a jego pierwsze czytanie odbyło się 10 lutego 2026 roku. Początkowo zakładano szybkie przeprowadzenie dalszych prac, jednak konsultacje międzyresortowe przeciągnęły się do ostatnich dni przed posiedzeniem.

„Mamy, wydaje się, osiągnięty konsensus, ale są też przygotowane poprawki do tego projektu” – mówił Andrzej Grzyb, proponując przejście bezpośrednio do rozpatrywania kolejnych przepisów.

Jednym z pierwszych tematów była zgodność projektowanych rozwiązań z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa. Biuro Legislacyjne zwróciło uwagę, że ustawa nie obejmuje wszystkich służb i potencjalnych beneficjentów wykonujących zadania na rzecz bezpieczeństwa państwa. W związku z tym mogą pojawić się wątpliwości dotyczące zgodności z art. 32 Konstytucji RP.

Strona poselska argumentowała jednak, że zasada równości nie oznacza konieczności identycznego traktowania wszystkich podmiotów w każdej sytuacji. Zróżnicowanie jest dopuszczalne, jeśli znajduje odpowiednie uzasadnienie, a ustawodawca dysponuje swobodą wprowadzania regulacji odpowiadających zmieniającym się stosunkom społecznym. W ocenie wnioskodawców projekt Karty Rodziny Mundurowej jest zgodny z Konstytucją.

Strażacy ochotnicy dołączą do programu

Jedną z najważniejszych kwestii poruszonych podczas prac komisji było włączenie do programu strażaków ratowników Ochotniczej Straży Pożarnej. Wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Wiesław Szczepański poinformował, że po rozmowach z ministrem obrony narodowej oraz ministrem cyfryzacji pojawiła się propozycja objęcia tej grupy przynajmniej w pewnym zakresie Kartą Rodziny Mundurowej.

„Chcielibyśmy, aby ta grupa została objęta w pewnej części Kartą Rodziny Mundurowej” – powiedział Szczepański, wyrażając jednocześnie nadzieję, że program zostanie uchwalony do końca roku. Skala potencjalnego rozszerzenia jest znacząca. Według przedstawionych szacunków strażaków ochotników jest około 250 tysięcy, natomiast wraz z rodzinami grupa ta liczy około 800 tysięcy osób.

Podczas posiedzenia Konrad Frysztak przedstawił poprawkę dotyczącą sposobu wydawania karty. Zgodnie z proponowanym rozwiązaniem strażakom ratownikom OSP i uprawnionym członkom ich rodzin, korzystającym z dokumentu mobilnego w aplikacji mObywatel, nie będzie wydawana dodatkowo karta w tradycyjnej, plastikowej formie. Rozwiązanie ma być wzorowane na zasadach wydawania legitymacji strażaka ratownika OSP.

Komisje przyjęły tę poprawkę. To konkretny krok w kierunku uwzględnienia strażaków ochotników w projektowanym systemie, choć nie przesądza jeszcze o pełnym zakresie ich przyszłych uprawnień.

Nie wszyscy zgadzają się z katalogiem beneficjentów

Rozszerzenie programu o strażaków ochotników to tylko część sporu dotyczącego tego, kto powinien korzystać z Karty Rodziny Mundurowej. Podczas posiedzenia przedstawiciel Rady Dialogu Społecznego poinformował, że Rada popiera projekt, ale jednocześnie wskazuje na pominięcie grup zawodowych. Wśród nich wymieniono pracowników cywilnych Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ochrony Państwa i Wojska Polskiego, a także funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej oraz Służby Celno-Skarbowej.

Strona pracowników i strona pracodawców Rady Dialogu Społecznego postulują uzupełnienie ustawy tak, aby wymienione grupy mogły korzystać z przywilejów i ulg na zasadach analogicznych do innych formacji objętych programem. Chodzi między innymi o świadczenia związane z transportem publicznym, towarami i usługami oraz inne formy wsparcia socjalnego.

Zdaniem przedstawiciela Rady wyłączenie tych osób jest nieuzasadnione merytorycznie i społecznie, a także może osłabiać spójność środowiska służb mundurowych. O uwzględnienie funkcjonariuszy Służby Więziennej zabiegało również Ministerstwo Sprawiedliwości. W lutym 2026 roku wiceminister Maria Ejchart skierowała w tej sprawie pismo do Rady Dialogu Społecznego. Podkreślała w nim, że wyłączenie tej formacji z ustawy jest nieuzasadnione, a jednolite zasady wobec służb realizujących zadania na rzecz bezpieczeństwa państwa powinny być standardem.

Na razie nie przesądzono, czy katalog uprawnionych zostanie rozszerzony także o funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej oraz Służby Celno-Skarbowej.

Spór między resortami opóźnił prace?

Projekt Karty Rodziny Mundurowej miał być jednym z głównych elementów porozumienia ze stroną społeczną, zawartego 6 marca 2025 roku. Obok kwestii mieszkaniowych i podwyżek miał stanowić istotny element wsparcia dla służb mundurowych. Pierwotnie wprowadzenie programu planowano na połowę 2025 roku.

Mimo przeprowadzenia pierwszego czytania w lutym 2026 roku dalsze prace parlamentarne utknęły na etapie komisji. Jak wskazywał wiceminister Wiesław Szczepański, powodem było niezwołanie posiedzeń komisji, które miały zająć się projektem. Jednym ze źródeł problemów mogły stać się najwyraźniej także rozbieżności dotyczące listy beneficjentów. Według przedstawionych informacji MSWiA opowiadało się za objęciem wsparciem przede wszystkim zawodowych funkcjonariuszy, żołnierzy i członków ich rodzin. Z kolei Ministerstwo Obrony Narodowej zabiegało o uwzględnienie również strażaków ochotników wraz z rodzinami.

Rozszerzenie programu o tę grupę oznaczałoby istotny wzrost liczby osób uprawnionych do korzystania z przewidzianych rozwiązań. Wcześniejsze szacunki zakładały, że Karta obejmie około 1,27 miliona osób. Włączenie strażaków ochotników i ich rodzin mogłoby zwiększyć tę liczbę o około 800 tysięcy.

Wcześniej pojawiały się również obawy dotyczące możliwości udźwignięcia takiego rozszerzenia przez system ochrony zdrowia, zwłaszcza w kontekście planowanego ułatwionego dostępu do części placówek medycznych.

Jakie przywileje przewiduje Karta Rodziny Mundurowej?

Projekt ustawy zakłada wsparcie żołnierzy Sił Zbrojnych RP, funkcjonariuszy służb podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz ich rodzin. Przewiduje również objęcie rozwiązaniami między innymi weteranów, weteranów poszkodowanych, rencistów oraz rodzin żołnierzy i funkcjonariuszy zmarłych lub zaginionych.

Wśród planowanych uprawnień znalazły się:

• Zniżki na przejazdy kolejowe - 37 procent na bilety jednorazowe oraz 49 procent na bilety długookresowe.
• Ulgi w opłatach paszportowych - 50 procent dla osób dorosłych i 75 procent dla dzieci.
• Pierwszeństwo przyjęcia do przedszkoli - dla dzieci żołnierzy i funkcjonariuszy przenoszonych służbowo.
• Ułatwiony dostęp do opieki medycznej - funkcjonariusze służb podległych MSWiA oraz ich rodziny mieliby korzystać z dostępu do szpitali i przychodni bez kolejki, jeśli placówki podlegają ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub Państwowemu Instytutowi Medycznemu MSWiA.

Karta ma być dokumentem potwierdzającym prawo do korzystania z uprawnień określonych w ustawie lub przyznanych na podstawie odrębnych przepisów. Pierwotne szacunki kosztów programu wynosiły około 50 milionów złotych w pierwszym roku obowiązywania ustawy oraz około 40 milionów złotych w kolejnych latach. Ewentualne rozszerzenie katalogu beneficjentów może wpłynąć na te wyliczenia.

Co dalej z Kartą Rodziny Mundurowej?

Zaaprobowanie sprawozdania przez połączone komisje jest kolejnym etapem prac nad ustawą, która od miesięcy czeka na dalsze procedowanie. Przyjęcie poprawki dotyczącej dokumentu mobilnego dla strażaków ratowników OSP pokazuje, że projekt jest modyfikowany w odpowiedzi na zgłaszane postulaty.

Nie oznacza to jednak, że wszystkie sporne kwestie zostały rozstrzygnięte. Nadal otwarte pozostają pytania o finalny katalog beneficjentów, zakres uprawnień dla poszczególnych grup oraz koszty rozszerzenia programu. Wiceminister Wiesław Szczepański wyrażał nadzieję na uchwalenie Karty do końca roku. Ostateczny termin wejścia przepisów w życie będzie jednak zależał od dalszego przebiegu prac parlamentarnych i rozstrzygnięcia sporów dotyczących zakresu ustawy.