Szefowie służb i komendanci z ochroną. Trwają prace nad nowelizacją ustaw

W środę odbyło się posiedzenie sejmowej Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych, podczas którego rozpatrzono poselski projekt ustawy dotyczący zmian w przepisach regulujących funkcjonowanie służb specjalnych. Do projektu wprowadzono poprawkę zgłoszoną na wniosek Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, która rozszerza zakres planowanej ochrony również na komendantów głównych Policji i Straży Granicznej. Projekt został przyjęty 13 głosami. Poprawki zaproponowane przez posłów Prawa i Sprawiedliwości nie zyskały poparcia komisji. Teraz projekt zostanie skierowany do II czytania komisji.

Pierwotnie projekt przewidywał wprowadzenie ochrony osobistej szefów Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego. Możliwe miało być również objęcie nią wskazanych funkcjonariuszy i pracowników tych służb.

Podczas środowego posiedzenia zakres proponowanych rozwiązań rozszerzono o Policję i Straż Graniczną. Wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Czesław Mroczek wskazał, że podobne rozwiązania są zasadne również w przypadku formacji podległych MSWiA.

„Dokonaliśmy analizy szczegółowej tego poselskiego projektu ustawy, który wprowadza instytucję ochrony dla szefów i funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, i uznaliśmy, że te propozycje są jak najbardziej zasadne z punktu widzenia zagrożeń czasów, w których żyjemy. Ale są one tak samo zasadne przynajmniej w dwóch służbach podległych ministrowi spraw wewnętrznych i administracji” – mówił Mroczek.

Jak dodał, resort przedłożył poprawki rozszerzające zakres ochrony. Zwrócił się również do członków komisji z prośbą o ich przyjęcie.

Różne zagrożenia, różne potrzeby służb

Podczas posiedzenia sekretarz stanu w Kancelarii Premiera gen. Radosław Kujawa odniósł się do zasad, na których oparto projektowane rozwiązania. Jak wyjaśnił, przy opracowywaniu kryteriów wykorzystano zapisy ustawy o SOP, aby uniknąć tworzenia odrębnych systemów i zasad dokumentowania działań ochronnych. Zwrócił jednak uwagę, że zagrożenia dotyczące funkcjonariuszy służb specjalnych różnią się od tych, z którymi mogą mierzyć się osoby objęte ochroną w innych formacjach.

„Katalog potencjalnych działań w stosunku do funkcjonariuszy służb specjalnych jest lekko inny niż w stosunku na przykład do innych obywateli objętych tą ochroną. Dlatego że mamy tutaj zupełnie inny poziom ochrony danych” – mówił gen. Kujawa.

Kujawa ocenił, że stworzenie szczegółowego katalogu kryteriów dla każdej formacji mogłoby prowadzić do trudności związanych z ustaleniem jednolitych zasad. Inaczej mogą bowiem wyglądać zagrożenia dotyczące Policji i Straży Granicznej, a inaczej te, z którymi mierzą się Agencja Wywiadu czy Służba Wywiadu Wojskowego. Dlatego też zapis ogólny jest jego zdaniem bardziej zasadny.

Jakie rozwiązania przewiduje projekt?

Projekt zakłada stworzenie ustawowej podstawy do zapewniania ochrony osobowej szefom służb specjalnych (ABW, AW, SKW, SWW i CBA) oraz Policji i Straży Granicznej. W uzasadnionych przypadkach ochroną mogliby zostać objęci także wskazani funkcjonariusze i pracownicy, a w przypadku SKW i SWW również żołnierze zawodowi wyznaczeni na stanowiska służbowe w tych służbach.

Projektowane przepisy nie przewidują przyznania służbom nowych kategorii uprawnień. Zakładają natomiast wykorzystanie już posiadanych kompetencji do zapewnienia bezpieczeństwa osobom objętym ochroną.

W praktyce mogłoby to obejmować między innymi legitymowanie osób, ujęcie osoby stwarzającej bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia albo chronionego mienia, sprawdzenia prewencyjne oraz kontrolę bagażu, środków transportu i ładunków. Przewidziano także możliwość zniszczenia lub unieruchomienia bezzałogowego statku powietrznego albo przejęcia kontroli nad jego lotem.