W czasie wojny role się odwracają. Szef RCB o zadaniach administracji i wojska

Podczas czwartkowego posiedzenia sejmowej komisji obrony przedstawiciele Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwa Obrony Narodowej przedstawili informację na temat przygotowania administracji publicznej do współpracy z Siłami Zbrojnymi RP w sytuacjach kryzysowych.

Dyrektor RCB Zbigniew Muszyński przypomniał, że zgodnie z ustawą o zarządzaniu kryzysowym w czasie pokoju to administracja publiczna odpowiada za zarządzanie kryzysami. O pomoc Ministerstwa Obrony Narodowej zwraca się w sytuacji, gdy nie ma już możliwości dalszego działania po stronie cywilnej. W przypadku kryzysu militarnego obowiązuje odwrotny model współpracy – administracja publiczna wspiera wówczas resort obrony narodowej.

RCB rozwija współpracę z wojskiem

Muszyński zwrócił uwagę na współpracę Rządowego Centrum Bezpieczeństwa z Dowództwem Operacyjnym Rodzajów Sił Zbrojnych w zakresie ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach z powietrza. Działania te są częścią Krajowego Planu Zarządzania Kryzysowego. Jak poinformował dyrektor RCB, w ostatnich latach podwojono liczbę kanałów łączności z MON. W centrum funkcjonuje obecnie pełna instancja wojskowej Sieci Teleinformatycznej MILNET-Z, która służy do przetwarzania i przesyłania informacji o klauzulach tajności „Poufne” oraz „Tajne”.

„Jesteśmy chyba pierwszą służbą cywilną, która ma pełną wojskową instancję resortu obrony narodowej” – powiedział Muszyński.

Dyrektor RCB poinformował również, że od początku roku prowadzone są przeglądy potrzeb dotyczących współpracy cywilno-wojskowej. Działania te uzgadniano z Departamentem Strategii i Planowania Obronnego MON. Wnioski z przeglądu mają trafić do grup zajmujących się budową odporności, aby mogły one wypracować rozwiązania pozwalające na dalsze usprawnienie współpracy cywilno-wojskowej.

Ochrona ludności wymaga współpracy

Zastępca dyrektora Departamentu Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego w MSWiA Robert Klonowski podkreślił znaczenie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Jak zaznaczył, regulacja przenosi odpowiedzialność za organizację systemu ochrony ludności i obrony cywilnej na instytucje cywilne, a jednocześnie wymaga ścisłej współpracy z instytucjami wojskowymi.

Współdziałanie obejmuje między innymi kwestie organizacyjno-operacyjne, legislacyjne i finansowe. Klonowski wskazał również na współpracę MON i MSWiA w zakresie łączenia planowania cywilnego z obronnym, opiniowania wniosków wojewodów dotyczących inwestycji budowlanych oraz budowania odporności i ochrony infrastruktury krytycznej. Oba resorty współpracują także przy opracowaniu i wdrażaniu „Poradnika bezpieczeństwa”.

Z perspektywy Ministerstwa Obrony Narodowej wiceszef resortu Stanisław Wziątek wskazał, że narzędziem bezpośredniego działania w zakresie zarządzania kryzysowego są Wojska Obrony Terytorialnej. Zwrócił również uwagę, że NATO coraz częściej apeluje o pogłębianie współpracy cywilno-wojskowej.

W tym kontekście MON od kilkunastu tygodni przygotowuje ustawę o pełnej gotowości państwa na wypadek wojny. Według informacji „Rzeczpospolitej” projekt ma przewidywać między innymi rozszerzenie liczby podmiotów uczestniczących w systemie stałych dyżurów i systemie kierowania obroną państwa. Ma także uregulować zasady pracy pracowników cywilnych na stanowiskach kierowania, w tym ograniczone możliwości powrotu do domu. Planowane zmiany mają ponadto dotyczyć planowania operacyjnego w obszarze pozamilitarnym, dokumentacji związanej z programowaniem obronnym, a także zasad szkoleń, kursów i ćwiczeń obronnych.