Polska bierze pod lupę autonomiczny transport

Ślęzak poinformował, że ITS oficjalnie stał się Krajowym Koordynatorem Prac Badawczych (KKPB) – powołanym na mocy nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym. KKPB – jak podkreślił – będzie wyspecjalizowanym organem odpowiedzialnym za udzielanie zezwoleń i nadzór nad testami pojazdów zautomatyzowanych i autonomicznych na drogach publicznych.

Zgodnie z przepisami funkcję koordynatora pełni dyrektor ITS wskazany przez ministra infrastruktury. Zdaniem szefa Instytutu krajowa koordynacja prac badawczych „to fundament bezpiecznego rozwoju autonomicznej mobilności w Polsce”. „Dzięki jasnym procedurom i nadzorowi państwa możemy prowadzić badania w sposób odpowiedzialny, a jednocześnie wspierać innowacje, które realnie poprawią bezpieczeństwo i efektywność transportu” – ocenił szef ITS prof. Marcin Ślęzak.

Badania nad kolejnymi etapami rozwoju technologii jazdy bez udziału człowieka porządkuje i ujednolica nowelizacja Prawa o ruchu drogowym. KKPB wydaje natomiast zezwolenia, prowadzi publiczny rejestr, kontroluje zgodność prowadzonych prac z przepisami oraz współpracuje z zagranicznymi organami nadzoru przy projektach transgranicznych.

Procedura uzyskania zezwolenia obejmuje m.in. wykonanie przez organizatora prac badawczych analizy ryzyka, wyposażenie pojazdu w rejestratory obrazu i dźwięku, przedstawienie deklaracji o niepowodowaniu zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz wniesienie opłaty administracyjnej. Zezwolenie na jazdę może obejmować maksymalnie pięć województw i obowiązywać do trzech lat.

Jak zaznaczył prof. Ślęzak, w praktyce KKPB będzie kontrolował zgodność prac z zezwoleniem, wyznaczał obserwatorów, oceniał przedstawioną analizę ryzyka, a każde zdarzenie drogowe z udziałem pojazdu badawczego ma niezwłocznie zgłaszać właściwym organom wraz z zapisem audio-wideo uzyskanym z tzw. czarnej skrzynki od pomiotu wykonującego prace badawcze.

„Naszym celem jest zapewnienie możliwie najbardziej przejrzystego i przyjaznego dla wnioskodawców procesu uzyskiwania zezwoleń na prowadzenie prac badawczych w Europie. Szczególny nacisk kładziemy na wysoką jakość obsługi oraz sprawność prowadzonych postępowań administracyjnych przy pełnym zachowaniu standardów wynikających z przepisów prawa. Kodeks postępowania administracyjnego, w ramach którego działamy, jasno definiuje harmonogram rozpatrywania wniosku” – poinformowała Aneta Gierszewska z zespołu wspierającego prace KKPB.

KKPB będzie także pełnił funkcję krajowego punktu kontaktowego dla zagranicznych koordynatorów, co umożliwia prowadzenie testów transgranicznych zgodnie z europejskimi regulacjami, tym samym Polska będzie uczestniczyć w wymianie informacji i koordynacji nadzoru nad pracami badawczymi prowadzonymi równocześnie w więcej niż jednym państwie.

„Nowy system pozwala na uporządkowanie i profesjonalizację testów pojazdów autonomicznych. To nie tylko rola administracyjna. To realne narzędzie kontroli jakości, analizy ryzyka i współpracy międzynarodowej. Dzięki temu polskie firmy i uczelnie mogą prowadzić badania na poziomie porównywalnym z największymi ośrodkami w Europie” – ocenił Mikołaj Kruszewski z zespołu wspierającego prace KKPB.

Z analiz ITS wynika, że pojazdy autonomiczne mogą znacząco poprawić bezpieczeństwo, ponieważ w około 90 proc. wypadków decydującą rolę odgrywa czynnik ludzki, a inteligentne systemy mogą zmniejszyć liczbę zdarzeń nawet o 30 procent. W skali Polski – jak wskazuje ITS – to kilka tysięcy wypadków rocznie mniej.

Według Instytutu pojazdy autonomiczne są również szansą na zwiększenie efektywności transportu, ograniczenie korków i poprawę mobilności osób starszych oraz z niepełnosprawnościami. Z kolei uruchomienie KKPB to również impuls dla gospodarki w obliczu narastającego niedoboru kierowców zawodowych, który w Polsce szacuje się na 200 tys. osób.

Centrum Kompetencji Pojazdów Autonomicznych i Połączonych ITS w ramach prac nad autonomiczną mobilnością przygotowuje również scenariusze drogowe do testowania działania algorytmów sztucznej inteligencji w pojazdach. Projekt ten jest finansowany przez NCBR i nadzorowany przez Ministerstwo Infrastruktury. Wyniki jego prac mają realnie ułatwić rozwój innowacji na rynku pojazdów autonomicznych w Polsce.