Miliardy na granice i rekordowa skuteczność służb. MSWiA o walce z nielegalną migracją

W trakcie poniedziałkowej odprawy z udziałem wszystkich formacji podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji podkreślano, że w ostatnich latach znacząco wzmocniono zarówno infrastrukturę graniczną, jak i koordynację działań służb.

"Zapora przestała być płotem"

Szef MSWiA Marcin Kierwiński zaznaczył, że państwo przeznaczyło ogromne środki na zabezpieczenie granic. „Wszystkie resorty zaangażowane w ten proces zainwestowały gigantyczne pieniądze. Samo MSWiA przeznaczyło prawie trzy miliardy złotych, by zapora przestała być płotem – jak to kiedyś było określone – a stała się prawdziwą barierą nie do sforsowania” – powiedział.

Dodał również, że Polska jest skuteczna nie tylko w zwalczaniu nielegalnych przekroczeń granicy, ale także w reagowaniu na przestępczość wśród cudzoziemców. „Jeżeli któryś z naszych gości, przebywających legalnie na terytorium Polski złamie prawo, to nie ma tutaj żadnej tolerancji, nadużył naszej gościnności i najczęściej zostaje mu wydanie polecenie wyjazdu” – zaznaczył. 

Jak poinformował minister, w 2025 roku niemal 15 tysięcy osób zostało zobowiązanych do opuszczenia terytorium Polski – dwukrotnie więcej niż w 2022 roku. Jednocześnie służby odnotowują wzrost skuteczności w egzekwowaniu przepisów dotyczących pobytu i zatrudnienia cudzoziemców. 

Komendant główny Straży Granicznej gen. dyw. SG Robert Bagan wskazał na szeroki zakres inwestycji w infrastrukturę. Wśród nich wymienił między innymi budowę drugiej linii kamer obserwacyjnych, utwardzonej drogi na całym odcinku granicy lądowej oraz wież wyposażonych w zaawansowane systemy monitoringu. Na 170-kilometrowym odcinku rzeki Bug powstała również bariera elektroniczna. „Nasza myśl była prosta i przyniosła dobre rezultaty: musimy wydłużyć czas potrzebny na sforsowanie tej granicy-zapory i skrócić czas reakcji naszych żołnierzy i funkcjonariuszy. To się udało” – podkreślił Czesław Mroczek, wiceszef MSWiA. 

”Możemy w tej chwili mówić o 100-procentowej skuteczności działań w zakresie ochrony granicy na odcinku z Białorusią” – przekazał gen. dyw Bagan. Jak wskazał minister Kierwiński, w pierwszym kwartale 2026 roku nie doszło do ani jednego nielegalnego przekroczenia granicy polsko-białoruskiej.  

Odprawa dotyczyła nie tylko granicy wschodniej. Gen. dyw. SG Robert Bagan przypomniał, że 7 lipca 2025 roku przywrócono tymczasowe kontrole na granicach z Niemcami i Litwą. Od tego czasu skontrolowano ponad 1,8 miliona podróżnych na granicy z Niemcami oraz ponad 1,4 miliona na granicy z Litwą. Jak poinformował Komendant główny Straży Granicznej, wjazdu odmówiono odpowiednio ponad 670 i 840 osobom. 

„Nasza skuteczność z roku na rok rośnie. W Europie jesteśmy postrzegani jako państwo, które ma jedną z najwyższych skuteczności w realizacji powrotu cudzoziemców nielegalnie przebywających na terytorium poszczególnych państw do krajów ich pochodzenia” – zaznaczył gen. dyw SG Bagan. 

W działania zaangażowane są liczne służby, w tym Wojsko, Policja, Żandarmeria Wojskowa, Wojsko Obrony Terytorialnej, Inspekcja Transportu Drogowego czy Straż Ochrony Kolei. Jak przekazał wiceszef Ministerstwa Obrony Narodowej Paweł Bejda, na Podlasiu stale operuje około 4,5 tysiąca żołnierzy, a w gotowości pozostaje nawet 10 tysięcy kolejnych. Od początku 2024 roku odnotowano 468 przypadków agresji wobec żołnierzy pełniących służbę przy granicy, a 80 z nich zostało poszkodowanych. 

Szlaki migracyjne przesunęły się w kierunku innych krajów

Policja od lipca 2025 roku skontrolowała blisko 39 tysięcy pojazdów i wylegitymowała 44 tysięcy osób, ujawniając 158 przestępstw. W tym czasie przeprowadzono również akcje wymierzone w osoby poszukiwane – zatrzymano setki osób, w tym członków zorganizowanych grup przestępczych. Jak wskazał komendant główny Policji gen. insp. Marek Boroń, pochodziły one głównie z byłych republik ZSRR. „Przestępstwa, które są przez nas identyfikowane w trakcie naszych czynności dotyczą cyberataków, phisingow, handlu narkotykami, prania brudnych pieniędzy, udziału w zorganizowanych grupach przestępczych, handlu narkotykami” – wymienił gen. Boroń. 

Równolegle prowadzone są działania kontrolne na drogach i kolei. Inspekcja Transportu Drogowego przeprowadziła ponad 57 tysięcy kontroli na przejściach granicznych z Niemcami i Litwą, a Straż Ochrony Kolei zatrzymała od początku roku 37 migrantów, którzy nielegalnie przebywali na terytorium Polski. Żandarmeria Wojskowa wykonała natomiast dziesiątki tysięcy patroli i kontroli w ramach operacji wspierających bezpieczeństwo granic. 

Z przedstawionych danych – podczas odprawy – wynika, że presja migracyjna na granicy z Białorusią wyraźnie spadła. W latach 2024-2025 odnotowywano około 30 tysięcy prób nielegalnego przekroczenia granicy rocznie, obecnie liczba ta jest znacząco niższa. Służby zwracają jednak uwagę na przesunięcie się szlaków migracyjnych w kierunku Litwy i Łotwy. 

Działania będą kontynuowane

„Na podstawie danych z aktualnych meldunków oceniamy, że w pierwszym kwartale ta presja migracyjna utrzymywała się na niskim poziomie. Oceniamy również, że dalszy napływ migrantów z kierunku Białorusi powinien nadal utrzymywać się na niskim poziomie, jednak ze zmienną skalą natężenia. Należy również liczyć się ze zwiększeniem incydentów na kierunku litewskim, stanowiącym efekt przeniesienia przez Białoruś środka ciężkości presji migracyjnej na kierunek i granice z Litwą i Łotwą – wskazał płk Tomasz Panek z Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Obronnych.  

Przedstawiciele rządu podkreślają, że działania będą kontynuowane. Utrzymane zostaną m.in. czasowe zawieszenie prawa do składania wniosków o ochronę międzynarodową na granicy polsko-białoruskiej oraz strefa buforowa.  

„Jesteśmy przekonani, że uszczelnienie naszej wschodniej granicy, również granicy litewskiej, łotewskiej – Łotwa zakończyła budowę zapory na własnej granicy – doprowadziło do tego, że Białoruś, sprowadzając duże liczby nielegalnych imigrantów, w dużej mierze funduje problem sama sobie” – podsumował Czesław Mroczek.