W budynku, w którym urodził się Hitler, otwarto komisariat policji

W środę, 22 lipca, w budynku, w którym urodził się Adolf Hitler, oficjalnie otwarto nowy komisariat policji. Obiekt znajduje się w liczącym niespełna 18 tysięcy mieszkańców austriackim Braunau am Inn. Obiekt przez lata pozostawał przedmiotem sporów o to, jak należy zagospodarować miejsce obciążone tak trudnym dziedzictwem historycznym.

Do odnowionego budynku wprowadzili się już funkcjonariusze policji okręgowej i lokalnej. Obiekt przeszedł gruntowną renowację, która kosztowała około 20 milionów euro. Zmieniono nie tylko jego wnętrza, ale również wygląd zewnętrzny – elewacja została przebudowana tak, by budynek jak najmniej przypominał dawną siedzibę i nie stał się miejscem pielgrzymek sympatyków nazizmu.

Choć dziś mieści się tam nowoczesny komisariat, dla wielu osób to miejsce wciąż pozostaje symbolem jednego z najmroczniejszych rozdziałów historii. To właśnie tam 20 kwietnia 1889 roku urodził się Adolf Hitler – późniejszy przywódca III Rzeszy i jeden z największych zbrodniarzy w historii.

Komisariat zamiast muzeum

Dom, w którym przyszedł na świat Hitler, nie należał do jego rodziny. Rodzice wynajmowali mieszkanie przez kilka miesięcy po narodzinach syna, po czym wyprowadzili się z Braunau am Inn. Po aneksji Austrii przez nazistowskie Niemcy w 1939 roku budynek został przejęty przez NSDAP i przekształcony w ośrodek propagandowy poświęcony Hitlerowi. Po zakończeniu II Wojny Światowej wrócił do dawnych właścicieli i przez dekady pozostawał własnością prywatną. W różnych okresach mieściły się tam między innymi szkoła, biblioteka oraz centrum dla osób z niepełnosprawnościami.

Przełom nastąpił w 2017 roku, kiedy państwo austriackie przejęło nieruchomość w drodze wywłaszczenia. Władze argumentowały, że był to jedyny sposób, by zapobiec wykorzystywaniu budynku jako miejsca kultu nazizmu. Przez wiele lat zastanawiano się nad przyszłością budynku. Rozważano różne rozwiązania, jednak odrzucono zarówno pomysł wyburzenia obiektu, jak i utworzenia w nim muzeum. Ostatecznie zdecydowano o jego przebudowie i przeznaczeniu na siedzibę Policji.

Jak podkreślił austriacki minister spraw wewnętrznych Wolfgang Peschorn, nowa funkcja budynku ma być wyraźnym sygnałem, że miejsce to definitywnie utraciło status symbolu nazizmu. Z kolei władze regionu wskazują, że obecność policji ma skutecznie odstraszać neonazistów i prawicowych ekstremistów, którzy przez lata odwiedzali dom, zwłaszcza w rocznicę urodzin Hitlera.

Nie wszyscy zgadzają się z decyzją

Przekształcenie budynku w komisariat Policji na początku budziło kontrowersje. Część historyków i mieszkańców Braunau am Inn uważa, że powinien on zostać wykorzystany jako miejsce edukacji o skutkach totalitaryzmu oraz przestrzeń promująca pokój, demokrację i prawa człowieka.

Krytycy zwracają również uwagę, że według publikacji z 1939 roku sam Hitler miał wyrazić życzenie, by budynek służył celom administracyjnym. Kilka lat temu austriacki scenarzysta Günter Schwaiger zauważył, że – według artykułu zamieszczonego w 1939 roku przez jedną z gazet – Adolf Hitler pragnął, by w budynku funkcjonowało biuro władz okręgowych. Czy otwarcie komisariatu nie jest więc równoznaczne ze spełnieniem życzenia zbrodniarza wojennego, jakim było przeznaczenie obiekty na cele administracyjne? W ocenie krytyków obecne przeznaczenie obiektu może budzić niepotrzebne skojarzenia, choć lokalne władze podkreślają, że współczesna policja jest symbolem państwa prawa i demokratycznych wartości.