Izrael w ogniu krytyki. Chodzi o karę śmierci za terroryzm

Uchwalona w poniedziałek wieczorem ustawa wymaga wykonania kary śmierci przez powieszenie w ciągu 90 dni od wydania wyroku przez sąd wojskowy bez prawa do ułaskawienia, ale dopuszcza też możliwość orzeczenia kary dożywotniego pozbawienia wolności zamiast kary śmierci. Odnosi się to jedynie do Palestyńczyków mieszkających na Zachodnim Brzegu, którzy – w przeciwieństwie do żydowskich osadników – podlegają sądom wojskowym administrowanym przez władze okupacyjne.

Projekt ustawy został opracowany przez skrajnie prawicowego ministra bezpieczeństwa narodowego Itamara Ben Gwira, który opowiada się za wypędzeniem Arabów z Izraela i terytoriów okupowanych oraz wzywa do aneksji całego Zachodniego Brzegu. „Przeszliśmy do historii. (…) I mówię obywatelom Unii Europejskiej, którzy wywierali presję i grozili państwu Izrael: Nie boimy się, nie poddamy się” – napisał Ben Gwir w poście na platformie X.

Jeszcze przed głosowaniem projekt ustawy napotkał krytykę ministrów spraw zagranicznych Niemiec, Francji, Włoch i Wielkiej Brytanii, którzy ocenili, że ma on „de facto dyskryminujący” charakter wobec Palestyńczyków. „Przyjęcie tego projektu ustawy groziłoby podważeniem zobowiązań Izraela w zakresie zasad demokratycznych” – stwierdzili ministrowie w niedzielę we wspólnym oświadczeniu.

Prawo potępiły organizacje praw człowieka i palestyńscy przywódcy. „Ta ustawa po raz kolejny ujawnia naturę izraelskiego systemu kolonialnego, który dąży do legitymizacji pozasądowych zabójstw pod osłoną ustawodawstwa” – stwierdziło palestyńskie ministerstwo spraw zagranicznych w komunikacie, który przytacza katarska telewizja Al-Dżazira.

Z kolei Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka (UNHRC) w Palestynie wezwało Izrael do „natychmiastowego uchylenia dyskryminującego prawa o karze śmierci”, zauważając, że środek ten narusza zobowiązania kraju wynikające z prawa międzynarodowego. „Organizacja Narodów Zjednoczonych sprzeciwia się karze śmierci w każdych okolicznościach. (…) Ponadto ustawa ta dodatkowo utrwala łamanie przez Izrael zakazu segregacji rasowej i apartheidu, ponieważ będzie miała zastosowanie wyłącznie do Palestyńczyków z okupowanego Zachodniego Brzegu i Izraela, którzy często są skazywani po niesprawiedliwych procesach” – podało.

Amnesty International nazwała ustawę „publicznym przejawem okrucieństwa, dyskryminacji i absolutnej pogardy dla praw człowieka”. Dyrektor ds. badań, rzecznictwa, polityki i kampanii w Amnesty International, Erika Guevara-Rosas, zauważyła, że uchwalenie nowego prawa nastąpiło zaledwie kilka tygodni po tym, jak umorzono postępowanie wobec izraelskich żołnierzy oskarżonych o napaść seksualną na palestyńskiego więźnia. „Od lat obserwujemy alarmujący schemat domniemanych pozasądowych egzekucji i innych bezprawnych zabójstw Palestyńczyków – a sprawcy cieszą się niemal całkowitą bezkarnością” – przekazała Guevara-Rosas w oświadczeniu.

Do sprawy odniósł się także sekretarz generalny Rady Europy Alain Berset, który potępił uchwalenie ustawy jako „poważny regres”. „Kara śmierci jest prawnym anachronizmem, niezgodnym ze współczesnymi standardami praw człowieka. Co więcej, jakiekolwiek stosowanie kary śmierci, które można by określić jako dyskryminujące, jest niedopuszczalne w państwie prawa” – przekazał Berset w oświadczeniu.

„Niemcy są przeciwne karze śmierci i nie mogą poprzeć uchwalonego przez parlament Izrael prawa przewidującego taką karę dla skazanych za terroryzm Palestyńczyków z Zachodniego Brzegu Jordanu” – oświadczył we wtorek rzecznik rządu w Berlinie Stefan Kornelius. Z kolei rzecznik Departamentu Stanu USA oświadczył, że „Stany Zjednoczone szanują suwerenne prawo Izraela do ustanawiania własnych przepisów i kar dla osób skazanych za terroryzm”.