Ponad 60 śledztw o szpiegostwo. ABW ujawnia skalę zagrożeń

O publikacji raportu poinformował w środę rzecznik ministra koordynatora służb specjalnych Jacek Dobrzyński. „Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego wraca do dobrego zwyczaju i po kilkunastu latach przerwy publikuje jawną część raportu ze swojej działalności. Prezentuje on najpoważniejsze zagrożenia dla bezpieczeństwa Polski inspirowane i organizowane przez rosyjskie służby specjalne. Są to niezmiennie dywersja i szpiegostwo” – podkreślił.

„Przedstawione dane wyraźnie wskazują, że zagrożenia te przybierają na sile. ABW w swoim raporcie zwraca uwagę na niepokojące zjawisko z perspektywy bezpieczeństwa państwa.  Chodzi o bardzo niebezpieczną radykalizację młodych osób i ich zachwyt terroryzmem. Warto temu problemowi, poświęcić szczególną uwagę” – dodał rzecznik ministra koordynatora służb specjalnych.

Raport Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego dostępny jest na stronie internetowej służby. Już we wstępie dokumentu szef ABW wskazuje, że publikacja raportu to wydarzenie o szczególnym znaczeniu. „Ma on szczególne znaczenie, ponieważ oznacza powrót ABW do publicznego przedstawiania rezultatów swojej aktywności. Ostatnia tego rodzaju publikacja ukazała się w 2014 r.” – czytamy. Jednocześnie zaznacza, że intencją Agencji jest uczynienie takich opracowań stałym elementem komunikacji.

Dokument pokazuje szerokie spektrum działań ABW – od kontrwywiadu, przez zwalczanie terroryzmu, po ochronę gospodarki i cyberprzestrzeni. Sama Agencja przypomina, że jej zadaniem jest „ochrona stabilności państwa oraz zapewnienie nienaruszalności terytorium i porządku konstytucyjnego”, a także „wczesne rozpoznawanie oraz skuteczna neutralizacja zagrożeń o charakterze wywiadowczym i terrorystycznym”.

Jednym z najważniejszych wątków raportu jest rosnące zagrożenie ze strony obcych służb specjalnych, przede wszystkim rosyjskich i białoruskich. ABW wprost wskazuje, że lata 2024–2025 „charakteryzowały się wzmożoną i rosnącą aktywnością przede wszystkim rosyjskich oraz ściśle z nimi kooperujących białoruskich służb specjalnych, a także służb chińskich”.

Opis działań Rosji jest szczególnie alarmujący. Według raportu wywiad tego państwa prowadził w Polsce rozpoznanie „na masową skalę m.in. pod kątem przygotowań do przeprowadzenia aktów dywersji”, a potencjalnymi celami były nie tylko obiekty wojskowe, ale też „sklepy wielkopowierzchniowe i inne miejsca użyteczności publicznej”. Co więcej, autorzy dokumentu podkreślają, że rosyjskie służby „akceptowały wystąpienie ofiar śmiertelnych”.

Raport pokazuje również zmianę metod działania przeciwnika. Zwrócono uwagę na „profesjonalizację” operacji dywersyjnych oraz odchodzenie od przypadkowej agentury na rzecz bardziej zorganizowanych struktur. Istotnym elementem jest też wykorzystywanie internetu i kryptowalut do rekrutacji i rozliczeń.

Skala zagrożeń znajduje odzwierciedlenie w liczbach. W latach 2024–2025 ABW prowadziła ponad 60 śledztw dotyczących szpiegostwa, a od początku pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę zarzuty postawiono 82 osobom. Jak podkreślono, to bezprecedensowy wzrost – jeszcze w latach 90. wszczynano maksymalnie kilka takich postępowań rocznie.

Istotną częścią raportu są również zagrożenia terrorystyczne. Choć poziom ryzyka w Polsce pozostaje niższy niż w Europie Zachodniej, ABW wskazuje na niepokojące trendy, w tym radykalizację młodych ludzi. „Niepokojącym trendem jest wzrost zainteresowania propagandą terrorystyczną (…) wśród bardzo młodych osób” – czytamy w dokumencie.

Agencja zwraca uwagę także na rosnącą aktywność środowisk ekstremistycznych oraz pogłębiającą się polaryzację społeczną. Według raportu rozpowszechnianie skrajnych treści „zwiększa podziały w społeczeństwie, co sprawia, że staje się ono mniej odporne na działania destabilizujące”.

W dokumencie szeroko opisano również działania w obszarze ochrony gospodarki i infrastruktury krytycznej. ABW monitorowała m.in. kluczowe inwestycje energetyczne, w tym budowę elektrowni jądrowej i rozwój infrastruktury LNG. Jednocześnie prowadziła działania w sprawach nieprawidłowości gospodarczych oraz przestępczości finansowej, w tym związanej z funduszami publicznymi.

Osobny rozdział poświęcono cyberbezpieczeństwu i dezinformacji. Agencja wskazuje na rosnącą skalę operacji w cyberprzestrzeni, w tym kampanii socjotechnicznych i działań grup APT. Podkreślono także znaczenie systemów wczesnego ostrzegania oraz konieczność budowania odporności państwa na ataki informacyjne.