Pieniądze wydane, czas na rozliczenie. Na co OSP przeznaczyła „ubezpieczeniowe” 16 mln złotych?

Sprawozdanie, które do Marszałka Sejmu trafiło 29 czerwca, jest realizacją obowiązku wprowadzonego nowelizacją ustawy o ochronie przeciwpożarowej z 2024 roku. To właśnie wtedy przywrócono model, zgodnie z którym połowa środków pochodzących z obowiązkowego ubezpieczenia od ognia trafia bezpośrednio do Zarządu Głównego ZOSP RP, a druga połowa do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej.

Zmiana ta zmieniła obowiązujący wcześniej model, w którym całość środków pozostawała w dyspozycji szefa PSP, odpowiedzialnego za ich dalszy podział pomiędzy ochotnicze straże pożarne i pozostałe jednostki ochrony przeciwpożarowej. O nowelizacji oraz towarzyszącej jej dyskusji InfoSecurity24.pl informował jesienią 2024 roku.

Ponad 16 mln zł na dziewięć zadań

Jak wynika przedłożonego w Sejmie dokumentu, w pierwszym okresie sprawozdawczym ZOSP RP otrzymał 16 mln 63 tys. zł, a środki przeznaczono na realizację dziewięciu zadań.

Największą pozycję stanowiły przedsięwzięcia programowe, szkoleniowe, wychowawcze, sportowe i organizacyjne ZOSP RP, na które przeznaczono ponad 4,4 mln zł. Jak wskazano, obejmowały one m.in. dopłaty do letniego wypoczynku dzieci i młodzieży, organizację finału Ogólnopolskiego Turnieju Wiedzy Pożarniczej, Ogólnopolskiego Festiwalu Orkiestr OSP, konkursów plastycznych, historycznych i kronikarskich, zawodów sportowo-pożarniczych OSP i MDP, mistrzostw ratowniczych, współpracę międzynarodową oraz działalność wydawniczą.

Po 3 mln zł przeznaczono na dwa programy związane z doposażeniem jednostek OSP. Pierwszy dotyczył zakupu sprzętu przeciwpożarowego przekazywanego jednostkom uczestniczącym w programach realizowanych przez ZOSP RP. Z tego wsparcia skorzystało 400 jednostek. Drugie zadanie obejmowało program dofinansowania zakupu sprzętu przez OSP. Do programu zgłosiło się ponad 650 jednostek, jednak – jak zaznaczono w sprawozdaniu – jego realizacja została przeniesiona na 2026 rok.

Kolejne 2,1 mln zł przeznaczono na program „Czujka dymu pod każdą strzechą”. Za tę kwotę zakupiono blisko 20 tys. czujek dymu.

W sprawozdaniu ujęto również 860 tys. zł na organizację eliminacji Ogólnopolskiego Turnieju Wiedzy Pożarniczej na szczeblu powiatowym i wojewódzkim, 850 tys. zł na szkolenia z zakresu bezpieczeństwa pożarowego i materiały edukacyjne oraz 742 tys. zł na szkolenia dotyczące propagowania bezpieczeństwa pożarowego i zakup medali. Z tej ostatniej kwoty 550 tys. zł przeznaczono na same medale. Ponadto 600 tys. zł wydano na pomoc dla jednostek OSP poszkodowanych podczas powodzi w 2024 roku, a 500 tys. zł na dwa specjalne wydania miesięcznika „Strażak” poświęcone ochronie ludności i obronie cywilnej.

Sprawdzian nowych przepisów

Przypomnijmy, obowiązek przedstawiania corocznego sprawozdania został wpisany do ustawy na etapie prac parlamentarnych. Rozwiązanie miało zapewnić Sejmowi możliwość monitorowania sposobu wydatkowania środków przekazywanych bezpośrednio Zarządowi Głównemu ZOSP RP.

W trakcie prac nad nowelizacją pojawiały się pytania dotyczące sposobu wykorzystania pieniędzy po zmianie modelu ich podziału. Ówczesny komendant główny PSP nadbryg. Mariusz Feltynowski podkreślał w rozmowie z InfoSecurity24.pl, że istotne będzie zachowanie wpływu na kierunki wydatkowania środków oraz ich przeznaczanie na cele bezpośrednio związane z ochroną przeciwpożarową.

Tym samym, przedłożone właśnie sprawozdanie jest pierwszym dokumentem pozwalającym ocenić, w jaki sposób wykorzystano środki po zmianie przepisów. Teraz zajmie się nim sejmowa Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych.