- WIADOMOŚCI
Co z podatkiem od mieszkaniówki? Resort finansów rozwiewa wątpliwości
Kilka tygodni temu informowaliśmy o podatkowym zamieszaniu wokół nowego świadczenia mieszkaniowego w Służbie Więziennej. Związkowcy alarmowali, że mundurowi, decydując się na nowe świadczenie i zwracając dawną pomoc finansową, tracą na zapłaconym wcześniej podatku dochodowym. Ministerstwo Finansów i Gospodarki przedstawiło właśnie swoje stanowisko w tej sprawie. Jak się okazuje, resort nie widzi potrzeby zmiany przepisów, wskazując na istniejące w ustawie o PIT mechanizmy odliczeń.
Wprowadzenie nowego świadczenia mieszkaniowego wywołało w Służbie Więziennej nie tylko entuzjazm związany z zastrzykiem dodatkowych środków, ale i pewne niejasności natury podatkowej. Problem, o którym na łamach InfoSecurity24.pl pisaliśmy pod koniec stycznia 2026 r., dotyczył funkcjonariuszy, którzy w przeszłości pobrali mieszkaniową pomoc finansową.
Zgodnie z przepisami, aby móc pobierać nowe świadczenie mieszkaniowe, mundurowi muszą zwrócić wcześniej otrzymane świadczenia – jednorazowo lub w 120 miesięcznych ratach (potrącanych z nowej „mieszkaniówki”). Kością niezgody okazał się fakt, że zwrot ten musi nastąpić w kwocie brutto, a więc łącznie z podatkiem dochodowym, który funkcjonariusze zdążyli już od tej pomocy zapłacić w ubiegłych latach. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Funkcjonariuszy i Pracowników Więziennictwa (NSZZFiPW) skierował w tej sprawie pismo do Ministra Finansów, zaznaczając, że sprawa dotyczy realnych pieniędzy tysięcy funkcjonariuszy i ich poczucia sprawiedliwości.
Resort odpowiedział na wątpliwości związkowców, a jego wiceszef szczegółowo wyjaśnia mechanizm rozliczeń, ucinając tym samym spekulacje o konieczności wprowadzania nowych ulg.
Resort przypomina na wstępie, że dawna pomoc finansowa stanowiła przychód ze stosunku służbowego i podlegała opodatkowaniu PIT. Nowe świadczenie mieszkaniowe również jest przychodem, jednak w tym przypadku zastosowanie ma zwolnienie przedmiotowe. Zwrot starej pomocy traktowany jest natomiast z punktu widzenia prawa podatkowego jako „zwrot nienależnie pobranych świadczeń”.
Wiceminister Neneman wyjaśnia, że ustawa o PIT zawiera odpowiednie podstawy prawne, które chronią interes finansowy funkcjonariuszy. Kluczowy dla wariantu ratalnego ma być art. 41b ustawy o PIT. Zgodnie z nim, płatnik (czyli w tym przypadku Służba Więzienna) przy obliczaniu zaliczek na podatek ma obowiązek odejmować od dochodu kwotę dokonanego zwrotu.
Ministerstwo przedstawiło konkretny przykład: jeśli funkcjonariusz otrzymał w przeszłości 30 000 zł opodatkowanej pomocy, to 1/120 tej kwoty wynosi 250 zł. W takim wariancie Służba Więzienna pomniejszy wypłacane co miesiąc nowe świadczenie mieszkaniowe o 250 zł, ale jednocześnie na podstawie ustawy o PIT odejmie te same 250 zł od dochodu funkcjonariusza (stanowiącego podstawę wyliczenia miesięcznej zaliczki na podatek).
Resort odniósł się również do scenariusza, w którym mundurowy decyduje się na jednorazowy zwrot całej kwoty pobranej w przeszłości pomocy (np. od razu wpłaca 30 000 zł brutto). W takiej sytuacji, jeżeli płatnik nie potrąca tych pieniędzy na bieżąco, funkcjonariusz może odzyskać nadpłacony podatek samodzielnie.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT, podatnik w rocznym zeznaniu podatkowym może odliczyć od dochodu całą kwotę zwróconej jednorazowo pomocy. Co więcej, jeśli zwrócona kwota przekroczy roczny dochód wykazany w PIT za dany rok, funkcjonariusz ma prawo odliczać ją od dochodu przez kolejnych 5 lat podatkowych.
Zmian w prawie nie będzie
Stanowisko resortu finansów jest jednoznaczne. Zdaniem ministerstwa obowiązujące przepisy kompleksowo regulują zasady rozliczania zwrotu pomocy finansowej i pozwalają na odzyskanie podatku pobranego przy jej pierwotnej wypłacie.
„W naszej opinii istniejące przepisy ustawy PIT przewidują sposób uwzględnienia zwracanej pomocy finansowej w rozliczeniu podatkowym. Stąd też nie znajdujemy uzasadnienia do zmiany obecnie obowiązujących przepisów w tym zakresie”– podsumował wiceminister Jarosław Neneman.
Oznacza to, że Służba Więzienna musi radzić sobie w oparciu o dotychczasowe ramy prawne. Choć resort finansów przekonuje, że funkcjonariusze de facto nie będą stratni na podatku, cały proces wymaga jednak skrupulatnego pilnowania wyliczeń prowadzonych przez służbowe kadry lub – w przypadku zwrotu jednorazowego – staranności przy wypełnianiu rocznego zeznania PIT.
Co ważne, stanowisko ministerstwa dotyczy jedynie Służby Więziennej. Nie do końca wiadomo czy wskazany mechanizm znajdzie odzwierciedlenie w formacjach nadzorowanych przez MSWiA, gdzie przepisy dotyczące zwroty pobrane pomocy wyglądają nieco inaczej. Przypomnijmy: mundurowi z Policji, PSP czy SG - jeśli chcą pobierać mieszkaniówkę na nowych zasadach - muszą bowiem dokonać zwrotu połowy otrzymanych z przeszłości środków, a nie całości jak ma to miejsce w SW.