Senat za zmianami w lotnictwie Policji i Straży Granicznej, ale dokument wróci do Sejmu

Podczas prac w Senacie komisja praw człowieka i praworządności zaakceptowała poprawki merytoryczne oraz poprawki redakcyjne przygotowane przez Biuro Legislacyjne. Większość zmian ma charakter doprecyzowujący i usuwa niejednoznaczności wskazane przez legislatorów.

Najważniejsza zmiana, uzgodniona ze stroną rządową, rozszerza zadania lotnictwa służb porządku publicznego. Ma też precyzyjnie wskazać, że jednym z nich są ćwiczenia i szkolenia ze służbami w celu przyszłego prowadzenia akcji ratowniczych w czasie pożarów, klęsk żywiołowych lub likwidacji miejscowych zagrożeń.

Przyjęta przez Senat ustawa po raz pierwszy kompleksowo reguluje funkcjonowanie lotnictwa Policji i Straży Granicznej. Dotychczas działalność tę określały jedynie częściowo przepisy prawa lotniczego oraz rozporządzenia i zarządzenia. Dokument, który przyjęli senatorowie trafi ponownie pod obrady Sejmu, gdzie posłowie zdecydują, czy przyjąć, bądź też odrzucić senackie poprawki. Następnie ustawa trafi na biurko prezydenta.

Nowe przepisy rozdzielają nadzór nad formacjami lotniczymi. Minister spraw wewnętrznych i administracji zachowa nadzór organizacyjny i funkcjonalny, natomiast kwestie techniczne, eksploatacyjne oraz kadrowe zostaną przekazane komendantom głównym Policji i Straży Granicznej. Jak wskazywali autorzy projektu, rozwiązanie to ma skrócić ścieżki decyzyjne i zwiększyć odpowiedzialność bezpośrednich przełożonych.

Jedną z kluczowych zmian jest formalne wyodrębnienie Lotnictwa Policji jako osobnego komponentu służby. Komendant główny Policji otrzyma uprawnienia do wydawania licencji pilotom, mechanikom oraz operatorom pokładowym. Wynika to ze specyfiki policyjnego sprzętu, ponieważ część wykorzystywanych statków powietrznych nie posiada cywilnych certyfikatów.

W przypadku Straży Granicznej utrzymany zostanie cywilny model nadzoru lotniczego. Personel tej formacji będzie nadal posiadał uprawnienia zgodne z przepisami lotnictwa cywilnego, a używane statki powietrzne zachowają cywilne certyfikaty. Nowe przepisy przewidują jednocześnie, że decyzje dotyczące stosowania unijnych regulacji bezpieczeństwa będą podejmowane przez komendanta głównego Straży Granicznej w porozumieniu z prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

Ustawa obejmuje również kwestie bezzałogowych statków powietrznych. Wprowadza jednoznaczny status prawny dronów wykorzystywanych przez służby oraz określa zasady ich użytkowania. W szczególnych przypadkach przewidziano także wyjątki od obowiązku rejestracji, m.in. dla maszyn przeznaczonych do zniszczenia podczas operacji.

Projekt ma również odpowiedzieć na problemy kadrowe w służbach. Nowe przepisy umożliwią przyjmowanie do służby kontraktowej kandydatów z rynku cywilnego oraz emerytowanych funkcjonariuszy. Uregulowano także kwestie związane ze szkoleniami, badaniami lotniczo-lekarskimi oraz zasadami bezpieczeństwa operacji lotniczych, w tym przeciwdziałaniem skutkom zmęczenia załóg.

Podczas kwietniowych sejmowych prac nad ustawą wiceszef MSWiA Czesław Mroczek podkreślał, że nowe przepisy są odpowiedzią na wieloletnie braki systemowe. „Przyjmujemy tę ustawę w 95. rocznicę wprowadzenia lotnictwa do polskiej Policji. (…) w sposób właściwy reagujemy na obecne niedostatki” – mówił.

Autorzy regulacji przekonują, że jej wejście w życie zakończy okres „prawnej prowizorki” i wprowadzi jasne zasady odpowiedzialności, nadzoru oraz eksploatacji sprzętu lotniczego wykorzystywanego przez służby podległe MSWiA.