Policja, SG i SOP dostaną dodatkowe miliardy. Rząd ma „Plan B” na środki z SAFE

W piątek odbyła się konferencja w sprawie finansowania służb mundurowych i inwestycji dual use. W wydarzeniu wzięli udział wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński, minister infrastruktury Dariusz Klimczak, minister finansów i gospodarki Andrzej Domański oraz Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, pełnomocnik rządu ds. instrumentu na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa Europy.

Wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował, że rząd zdecydował o rozszerzeniu katalogu działań możliwych do finansowania w ramach programu pozamilitarnych przygotowań obronnych. Jak podkreślił, program funkcjonuje już obecnie, jednak po zmianie rozporządzenia obejmie również potrzeby Policji, Straży Granicznej, SOP oraz Ministerstwa Infrastruktury. „Podjąłem decyzję o poszerzeniu programu pozamilitarnych przygotowań obronnych, który będzie służył temu, żeby sfinansować działania związane z potrzebami Straży Granicznej, Policji, Służby Ochrony Państwa czy Ministerstwa Infrastruktury” – powiedział wicepremier, szef MON.

Zmiana rozporządzenia ma zostać przygotowana do 22 maja, a finansowanie nowych zadań ruszy od przyszłego roku. „Rozpoczniemy to od przyszłego roku i przez kolejne lata Ministerstwo Obrony Narodowej będzie ze swojego budżetu na rzecz obronności i pozamilitarnych przygotowań państwa polskiego współfinansować działania z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Ministerstwa Infrastruktury” – zapewnił Kosiniak-Kamysz.

Kosiniak-Kamysz wskazywał, że mechanizm ma pozwolić na utrzymanie szerokiego podejścia do bezpieczeństwa państwa, obejmującego nie tylko siły zbrojne, ale również inne formacje mundurowe oraz infrastrukturę krytyczną i transportową. Jak zaznaczył, część wydatków planowanych pierwotnie z budżetu krajowego zostanie pokryta ze środków europejskich SAFE, co uwolni środki w budżecie MON.

„100 transporterów opancerzonych Borsuk, które planowaliśmy kupić z budżetu państwa, sfinansujemy teraz ze środków unijnych. Pieniądze, które w ten sposób zostaną uwolnione w budżecie MON, przekażemy na pozamilitarne przygotowania obronne: dla formacji mundurowych MSWiA oraz na mobilność militarną w Ministerstwie Infrastruktury” – mówił wicepremier.

Minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński podkreślał, że dzięki nowemu rozwiązaniu służby podległe MSWiA otrzymają dodatkowe wyposażenie i sprzęt. „Straż Graniczna będzie lepiej patrolować naszą granicę morską. Rozbudowane zostaną systemy antydronowe, bardzo blisko współpracujące z tymi systemami które planuje Wojsko Polskie. Kupimy śmigłowce dla Straży Granicznej, wzmocnimy jeszcze nasze granice zewnętrzne” – zapowiedział.

Szef MSWiA zaznaczył, że nowe środki staną się uzupełnieniem realizowanego już programu modernizacji służb podległych resortowi o wartości blisko 13 mld zł. Według niego dodatkowe finansowanie ma zwiększyć skuteczność działań Policji, Straży Granicznej i SOP, szczególnie w kontekście ochrony granicy polsko-białoruskiej.

Do kwestii finansowania odniósł się także minister finansów Andrzej Domański. Jak ocenił, program SAFE pozostaje najefektywniejszym źródłem finansowania modernizacji armii i szeroko rozumianego bezpieczeństwa państwa. „To miliardy, dziesiątki miliardów złotych zaoszczędzone dla polskich podatników” – podkreślił minister finansów, wskazując, że rząd chce wykorzystać 44 mld euro na zwiększenie bezpieczeństwa Polski.

Minister infrastruktury Dariusz Klimczak zwracał uwagę, że pierwotne założenia programu SAFE obejmowały również inwestycje drogowe i kolejowe o podwójnym – cywilnym i wojskowym – zastosowaniu. Według niego chodziło o projekty warte 9–10 mld zł. „Dzisiaj infrastruktura nie zostaje na lodzie. Mamy plan ratunkowy. Jest program pozamilitarnych przygotowań obronnych, który odpowiada na potrzeby, które pierwotnie zostały przemyślane i zaprojektowane” – powiedział Klimczak.

Pełnomocnik rządu ds. instrumentu na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa Europy Magdalena Sobkowiak-Czarnecka zaznaczyła natomiast, że po zmianach cały polski wniosek do programu SAFE zostanie zaktualizowany, a środki europejskie nadal mają trafiać na potrzeby wojska. „Całe 43,7 miliarda euro trafi na potrzeby polskiego wojska, pojawią się tam kolejne projekty, a te pieniądze, o których mówił pan premier Kosiniak-Kamysz zostaną przekazane na wspomniane formacje i na projekty infrastrukturalne” – wskazała.

Przedstawiciele rządu wielokrotnie podkreślali, że nowe rozwiązanie ma umożliwić utrzymanie szerokiego modelu budowy bezpieczeństwa państwa, obejmującego zarówno wojsko, jak i służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo wewnętrzne oraz infrastrukturę krytyczną.

Przypomnijmy. O tym, że resort spraw wewnętrznych i administracji szuka mechanizmu, dzięki któremu będzie można wykorzystać pieniądze z SAFE, wiadomo nie od dziś. Mówił o tym m.in. szef MSWiA Marcin Kierwiński na marcowym posiedzeniu sejmowej komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych. „Będzie trudniej, będzie to oparte na zupełnie innych mechanizmach, ale my pieniądze z SAFE wykorzystamy” - zapewniał.

„Chcemy wykorzystać całe 7 miliardów. Jeżeli jakiekolwiek straty będą, to bardzo nieznaczne. Te pieniądze w znakomitej większości wykorzystamy” – dodawał szef MSWiA.

Rąbka tajemnicy, jak rząd będzie chciał sfinansować inwestycje dla służby podległych MSWiA, uchylił wiceszef MSWiA Czesław Mroczek, który w drugiej połowie kwietnia, na antenie RMF FM powiedział, że Policja, Straż Graniczna i Służba Ochrony Państwa mają otrzymać 7 miliardów złotych z programu pozamilitarnych przygotowań obronnych. „Nasze miejsce w programie SAFE zajmie wojsko i na inne projekty wydatkuje te pieniądze” – podkreślał Mroczek.

„Natomiast my w ramach programu, który jest realizowany od kilkudziesięciu lat w Polsce, programu pozamilitarnych przygotowań obronnych (…) dostaniemy większe pieniądze na to, żeby zrealizować te projekty, bo one wszystkie wpisują się w program” – wskazywał wiceszef MSWiA. Dopytywany o konkrety, sprecyzował, że „w przypadku MSWiA to jest 7 miliardów złotych na te trzy służby”.

Wartym wspomnienia jest fakt, że środki z programu SAFE miały zostać rozdysponowane pomiędzy trzy formacje z podziałem na 42 projekty. Największa pula, bo aż 3,3 miliarda złotych, miała trafić do Policji na realizację 10 kluczowych zadań. Straż Graniczna mogła liczyć na równe 3 miliardy złotych przeznaczone na 11 projektów, natomiast Służbie Ochrony Państwa przypaść miało 640 milionów złotych na 22 inicjatywy o nieco mniejszej wadze finansowej.