Reforma lotnictwa Policji i Straży Granicznej coraz bliżej

Sejm przyjął ustawę o zmianie niektórych ustaw w związku z uregulowaniem funkcjonowania lotnictwa służb porządku publicznego, uwzględniając poprawki wniesione wcześniej przez Senat. To jedna z największych od lat reform dotyczących lotnictwa Policji i Straży Granicznej. Nowe przepisy mają uporządkować kwestie nadzoru, odpowiedzialności oraz zasad funkcjonowania statków powietrznych wykorzystywanych przez obie formacje.

Koniec okresu niejasnych regulacji

Dotychczas działalność lotnictwa Policji i Straży Granicznej była regulowana jedynie częściowo – głównie przez przepisy Prawa lotniczego oraz rozporządzenia i akty wewnętrzne. Ustawa ma zakończyć okres niejasnych regulacji i stworzyć jednolity system działania dla obu formacji.

Jedną z kluczowych zmian jest rozdzielenie nadzoru nad lotnictwem Policji i Straży Granicznej. Po wejściu ustawy w życie kwestie techniczne, kadrowe i eksploatacyjne przejmą komendanci główni obu formacji. Według autorów projektu ma to usprawnić proces decyzyjny oraz zwiększyć odpowiedzialność osób bezpośrednio zarządzających lotnictwem służb. Nadzór organizacyjny i funkcjonalny nadal pozostanie jednak w gestii ministra spraw wewnętrznych i administracji.

Nowe przepisy formalnie wyodrębniają Lotnictwo Policji jako osobny komponent formacji. Komendant Główny Policji otrzyma uprawnienia m.in. do wydawania licencji pilotom, mechanikom oraz operatorom pokładowym. Zmiany są związane również z faktem, że część policyjnych statków powietrznych nie posiada cywilnych certyfikatów lotniczych. Ustawa tworzy więc odrębny system nadzoru technicznego i dopuszczania takich maszyn do lotów.

Cywilny model nadzoru lotniczego SG

W przypadku Straży Granicznej ustawodawca zdecydował się utrzymać dotychczasowy, cywilny model nadzoru lotniczego. Funkcjonariusze tej formacji posiadają uprawnienia zgodne z przepisami lotnictwa cywilnego, a wykorzystywane przez nich statki powietrzne mają cywilne certyfikaty.

Nowe regulacje przewidują, że decyzje dotyczące stosowania unijnych przepisów bezpieczeństwa będą podejmowane przez Komendanta Głównego Straży Granicznej we współpracy z Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Ma to ułatwić międzynarodową współpracę przy ochronie granic Unii Europejskiej.

Ustawa umożliwia również przekazywanie części zadań nadzorczych innym podmiotom – m.in. Urzędowi Lotnictwa Cywilnego – na podstawie odpowiednich porozumień. Komendanci główni Policji i Straży Granicznej będą odpowiadać także za prowadzenie rejestrów statków powietrznych, lotnisk oraz lądowisk wykorzystywanych przez służby.

Przepisy mają uporządkować dokumentację techniczną, procedury operacyjne oraz zasady utrzymania zdatności statków powietrznych do lotu. Szczegółowe rozwiązania będą mogły być doprecyzowywane w aktach wykonawczych.

Odpowiedź na problemy kadrowe

Projekt przewiduje również rozwiązania mające pomóc w walce z brakami kadrowymi w lotnictwie służb. Pojawi się możliwość przyjmowania do służby kontraktowej specjalistów z rynku cywilnego oraz emerytowanych funkcjonariuszy.

Nowe przepisy określają także zadania Lotniczej Komisji Egzaminacyjnej Lotnictwa Policji. Komisja będzie odpowiadała m.in. za ocenę sprawności psychicznej i fizycznej członków personelu lotniczego, kontrolę bezpieczeństwa operacji oraz przeciwdziałanie skutkom zmęczenia załóg. Regulacje obejmą również maksymalny czas wykonywania czynności lotniczych oraz obowiązkowe okresy odpoczynku.

Ustawa obejmuje także bezzałogowe statki powietrzne. Nowe przepisy wprowadzają jasny status prawny dronów wykorzystywanych przez służby oraz określają zasady ich używania.

W szczególnych sytuacjach – na przykład podczas operacji, w których dron ma zostać zniszczony – przewidziano wyjątki od obowiązku rejestracji.

Lotnictwo odgrywa dziś coraz większą rolę m.in. w patrolowaniu granic, akcjach ratunkowych, reagowaniu kryzysowym oraz działaniach operacyjnych Policji i Straży Granicznej. Autorzy projektu podkreślają, że celem zmian jest zwiększenie bezpieczeństwa i skuteczności działań służb.

Po przyjęciu ustawy przez Sejm, wraz z poprawkami Senatu, dokument trafi teraz na biurko prezydenta.