Słyszysz strzały? Nie podchodź, nie nagrywaj. Jak zachować się podczas ataku

Atak w centrum Krakowa oznaczał dla przechodniów konieczność natychmiastowego szukania drogi ucieczki lub schronienia. Napastnik został postrzelony i zatrzymany przez policjantów. Służby zaapelowały do mieszkańców i turystów o omijanie Rynku Głównego oraz nieutrudnianie prowadzonych działań.

Jak zachować się, gdy w pobliżu padają strzały? W rozdziale „Zagrożenia terrorystyczne” rządowego „Poradnika bezpieczeństwa” wskazano trzy podstawowe reakcje: ucieczkę, ukrycie się i – gdy nie ma innego wyjścia – walkę. Zaleceń tych można użyć w sytuacji ataku uzbrojonego sprawcy, niezależnie od tego, jakie okażą się jego motywy.

Nie sprawdzaj, co się dzieje. Oddal się od zagrożenia

„Jeżeli jesteś świadkiem ataku, nie podchodź. Uciekaj!” – czytamy w poradniku. Nie należy zatrzymywać się, by obserwować napastnika, robić zdjęcia czy nagrywać telefonem.

Podczas ucieczki należy ostrzegać mijane osoby.

Jeżeli ucieczka jest niemożliwa, należy szukać ukrycia. Poradnik wskazuje, by schronić się z dala od tłumu i znaleźć osłonę: mur, stalową konstrukcję lub grubą ścianę.

W pomieszczeniu trzeba zabarykadować drzwi, zasłonić okna i wyłączyć światło. Należy odsunąć się od wejścia oraz okien, zachować ciszę i wyciszyć telefon. Nie wychodzić tylko po to, żeby zobaczyć, co dzieje się na zewnątrz.

„Dzwoń tylko, jeśli naprawdę musisz – nie blokuj sieci. Nie dzwoń do osób w zagrożeniu – możesz zdradzić ich kryjówkę” – zwracają uwagę autorzy publikacji.

Jak zawiadomić służby

Pomoc należy wezwać, gdy można zrobić to bezpiecznie. „Nie zakładaj, że ktoś inny już to zrobił” – podkreślają autorzy poradnika.

Dzwoniąc pod numer 112, trzeba podać dokładne miejsce zdarzenia. Jeżeli adres nie jest znany, należy opisać charakterystyczne punkty w otoczeniu. Następnie wyjaśnić, co się stało, na czym polega zagrożenie i przekazać znane informacje o poszkodowanych. Trzeba odpowiadać na pytania operatora i nie rozłączać się przed potwierdzeniem przyjęcia zgłoszenia.

Po przybyciu policjantów należy wykonywać ich polecenia. Policja przypomina, aby nie biec w kierunku funkcjonariuszy i nie wykonywać gwałtownych ruchów.

Nie publikuj nagrań, nie powielaj plotek

Zalecenia dotyczą również świadków, którzy znaleźli się już poza bezpośrednim zagrożeniem. W poradniku zapisano wprost: nie udostępniaj zdjęć i filmów z miejsca zdarzenia, nie podsycaj paniki i nie rozpowszechniaj niesprawdzonych informacji.

Zasada 4U: uważaj, uciekaj, ukryj się, udaremnij atak

Zalecenia dotyczące reagowania na atak porządkuje też zasada 4U, upowszechniana w kampanii Centrum Prewencji Terrorystycznej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Uważaj - dostrzegaj sygnały zagrożenia. Nie ignoruj gróźb ani zapowiedzi przemocy. Nie próbuj jednak samodzielnie sprawdzać niebezpiecznej sytuacji, podchodząc bliżej. Jeśli potrzebna jest natychmiastowa interwencja służb, dzwoń pod numer 112.

Uciekaj - jeżeli możesz bezpiecznie oddalić się od napastnika, zrób to. Nie zatrzymuj się, aby nagrywać. Zostaw rzeczy i ostrzegaj innych przed wejściem w zagrożony obszar.

Ukryj się - gdy ucieczka jest niemożliwa lub zbyt niebezpieczna, odseparuj się od sprawcy. Zamknij i zablokuj drzwi, odsuń się od okien, wycisz telefon i zachowaj ciszę.

Udaremnij atak - podejmij obronę wyłącznie w ostateczności: kiedy nie możesz uciec ani się ukryć, a napastnik bezpośrednio zagraża twojemu życiu. Rządowy poradnik wskazuje, że w takiej sytuacji można wykorzystać dostępne przedmioty, np. plecak czy krzesło. Nie jest to zachęta do szukania konfrontacji lub podejmowania próby zatrzymania sprawcy.