MSWiA przedłuży obowiązywanie strefy buforowej

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przedstawiło projekt rozporządzenia dotyczącego dalszego obowiązywania tzw. strefy buforowej na polsko-białoruskim odcinku granicy. Resort argumentuje, że utrzymanie ograniczeń jest konieczne ze względu na wciąż istniejące zagrożenia oraz potrzebę zapewnienia odpowiedniego poziomu ochrony granicy, bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Zgodnie z projektem zakaz przebywania miałby obowiązywać od 1 września przez 90 dni. MSWiA nie planuje przy tym rozszerzenia obszaru strefy. Ma ona pozostać w granicach określonych w obecnie obowiązujących przepisach.

Mniej prób nielegalnego przekroczenia granicy

Projektowana strefa obejmie odcinek granicy o długości 78,29 kilometrów. Znajduje się on w zasięgu terytorialnym placówek Straży Granicznej w Michałowie, Narewce, Białowieży, Dubiczach Cerkiewnych oraz Czeremsze. Na zdecydowanej części tego odcinka, czyli 59,24 kilometrach, zakaz ma obowiązywać w pasie o szerokości 200 metrów od linii granicy państwowej. W rejonie rezerwatów przyrody strefa będzie szersza. Na odcinku 15,26 kilometrów sięgnie około 2 kilometry w głąb kraju, natomiast na kolejnych około 3,79 kilometrów jej szerokość wyniesie około 4 kilometry.

MSWiA podkreśla, że obszar wyznaczony jako strefa buforowa nie będzie co do zasady obejmował miejscowości ani szlaków turystycznych. Ma to ograniczyć wpływ wprowadzanych restrykcji na mieszkańców, turystów oraz osoby prowadzące działalność gospodarczą w rejonie granicy.

Jednym z głównych argumentów za przedłużeniem obowiązywania strefy jest utrzymująca się presja migracyjna. Według danych przedstawionych przez MSWiA od 1 stycznia do 27 lipca 2026 roku na całym polsko-białoruskim odcinku granicy odnotowano 287 prób jej nielegalnego przekroczenia.

Dla porównania, w analogicznym okresie 2025 roku takich prób było 19 007. Oznacza to spadek o 98 procent. Resort zaznacza jednak, że nie traktuje tego jako trwałego ustania zagrożenia. Według MSWiA zmieniły się przede wszystkim kierunki i metody działania strony białoruskiej, a aktywność została w większym stopniu przesunięta na granicę litewsko- i łotewsko-białoruską.

Co istotne, 225 z 287 odnotowanych w tym okresie prób, czyli około 78 procent, miało miejsce na obszarze objętym zakazem przebywania. MSWiA wskazuje również, że po stronie białoruskiej, na wysokości strefy, obserwowane są grupy cudzoziemców przemieszczających się wzdłuż granicy.

Celem ułatwienie pracy służbom

W uzasadnieniu projektu resort zwraca uwagę również na inne zjawiska obserwowane na granicy. Chodzi m.in. o przeloty bezzałogowych statków powietrznych oraz balonów meteorologicznych z terytorium Białorusi. Według MSWiA tego rodzaju obiekty mogą być wykorzystywane zarówno do przemytu wyrobów tytoniowych, jak i do prowadzenia rozpoznania polskiej infrastruktury granicznej przez białoruskie służby.

Resort wskazuje również na szerszy kontekst bezpieczeństwa. W ocenie MSWiA Białoruś pozostaje państwem agresywnym wobec państw NATO i Unii Europejskiej oraz wspiera Federację Rosyjską. Dlatego, mimo znaczącego spadku liczby prób nielegalnego przekroczenia granicy, konieczne ma być utrzymywanie wysokiej gotowości i stałe monitorowanie sytuacji.

MSWiA argumentuje, że dotychczasowe funkcjonowanie strefy buforowej ułatwiło służbom ochronę granicy. Ograniczenie dostępu do części obszaru przylegającego bezpośrednio do granicy ma zapewniać służbom przestrzeń potrzebną do prowadzenia działań oraz zwiększać bezpieczeństwo funkcjonariuszy, żołnierzy i osób postronnych.

Resort wskazuje również na prowadzone prace związane z budową i modernizacją Zintegrowanej Zapory Inżynieryjnej, która ma stanowić drugą linię ochrony fizycznej lądowego odcinka granicy z Białorusią. Strefa ma także ułatwiać realizację przedsięwzięć związanych z programem „Tarcza Wschód”.

Kogo nie będzie obowiązywał zakaz?

Przedłużenie obowiązywania strefy buforowej nie oznacza całkowitego zamknięcia obszaru dla wszystkich osób. Ustawa o ochronie granicy państwowej przewiduje szereg wyjątków.

Zakaz nie obejmuje m.in. osób mieszkających na stałe na objętym nim terenie, prowadzących tam działalność gospodarczą lub wykonujących pracę zarobkową. Wyłączenia dotyczą również osób pracujących w gospodarstwach rolnych, pobierających naukę oraz niektórych członków rodzin i osób sprawujących opiekę nad mieszkańcami strefy. Uprawnieni pozostają także właściciele lub posiadacze nieruchomości znajdujących się na tym obszarze.

W szczególnych przypadkach komendant właściwej miejscowo placówki Straży Granicznej może również zezwolić innym osobom na przebywanie w strefie przez określony czas i na określonych zasadach. Dotyczy to m.in. dziennikarzy.