Strategia Bezpieczeństwa Narodowego RP 2020 została podpisana przez prezydenta Andrzeja Dudę. W jej rozdziale dotyczącym kwestii odporności państwa i obrony powszechnej można zauważyć silne wskazanie na wymóg dogłębnej reformy dotychczas obowiązującego systemu ochrony ludności i obrony cywilnej kraju.

Twórcy nowej Strategii Bezpieczeństwa Narodowego wprost formułują zalecenie, że należy "zredefiniować system obrony cywilnej i ochrony ludności, nadając mu powszechny charakter, zarówno na terenie aglomeracji miejskich, jak i w obszarach wiejskich, z położeniem nacisku na budowanie zdolności do stałej adaptacji systemu wobec zmieniających się wyzwań i zagrożeń". W tym celu zaproponowano, opracowanie ustawy, jak wskazano kompleksowo regulującej problematykę obrony cywilnej.

Generalnie w dokumencie podkreślono, że kluczową cechą wszelkich działań winno być uzyskanie powszechności. Stwierdza się bowiem, że w Polsce trzeba już teraz "budować system obrony powszechnej w pełni wykorzystujący potencjał instytucji państwowych i samorządowych, podmiotów systemu edukacji i szkolnictwa wyższego, społeczności lokalnych, podmiotów gospodarczych, organizacji pozarządowych oraz obywateli, który będzie stanowił kompleksową odporność państwa na zagrożenia niemilitarne i militarne".

Obecna pandemia koronawirusa SARS-CoV-2 tym mocniej unaocznia, że jedynie masowe i powszechne myślenie o kwestiach zespolonego bezpieczeństwa militarnego i niemilitarnego może gwarantować sukces w dynamicznie zmieniającym się środowisku. Dotyczyć to ma wzmocnienia systemu ochrony zdrowia, w tym odpowiedzialnego za wykrywanie wyzwań odnoszących się do chorób zakaźnych. Trzeba podkreślić, że w dokumencie pojawił się fragment obejmujący wymóg posiadania niezbędnych środków przemysłowych w celu zapewnienia bezpieczeństwa w przestrzeni zdrowotnej. Widać ewidentnie, że kończy się optymistyczne patrzenie na rozciągnięte do granic możliwości łańcuchy dostaw i ponowne dostrzeżenie ulokowania w Polsce kluczowych zdolności produkcyjnych branży medycznej.

Istotne stają się spostrzeżenia, co do niezbędności budowania odporności państwa na zagrożenia, w tym o charakterze hybrydowym, zapewnieniu powszechnego charakteru obrony cywilnej i ochrony ludności oraz gromadzeniu i utrzymaniu zdolności do odtwarzania zasobów.

Należy również podkreślić, że w dokumencie pojawiły się zapisy dotyczące chociażby wymogu zwiększenia odporności "na zagrożenia przede wszystkim w zakresie: ciągłości rządzenia i funkcjonowania państwa, skutecznych dostaw energii, niekontrolowanego przepływu osób i relokacji ludności, gromadzenia, ochrony oraz zagospodarowania zasobów żywności i wody, zdolności do postępowania w przypadku wystąpienia zdarzeń o charakterze masowym, odpornych sieci telekomunikacyjnych i systemów teleinformatycznych, systemów informowania i ostrzegania ludności oraz wydolnego systemu transportowego".

Widać w tym kontekście, że polskie władze dostrzegają w nowej Strategii Bezpieczeństwa Narodowego, takie kwestie, jak chociażby efekty niedawnego kryzysu migracyjnego i wynikających z niego problemów dla całej Europy. Zaznaczono oczywiście, że trzeba w Polsce "wdrożyć model ochrony infrastruktury krytycznej, polegający na zapewnieniu jej ciągłości działania oraz świadczonych przez nią usług". Można również wskazać na fragment, który odnosi się do stworzenia w obszarze planowania i zagospodarowania przestrzennego warunków do skutecznego i sprawnego uwzględniania potrzeb bezpieczeństwa narodowego. 

Podkreślono również, że istnieje potrzeba stworzenia "ponadresortowego mechanizmu koordynacji zarządzania bezpieczeństwem narodowym poprzez utworzenie komitetu Rady Ministrów, odpowiedzialnego na poziomie strategicznym za rozpatrywanie spraw z zakresu polityk, strategii i programów w obszarze zarządzania bezpieczeństwem narodowym, w sposób zapewniający spójność i konsekwentną ich realizację oraz jego powiązanie z nową rolą i kompetencjami Rządowego Zespołu Zarządzania Kryzysowego i Rządowego Centrum Bezpieczeństwa". W tym przypadku, trzeba poczekać  zapisy nowej ustawy o zarządzaniu bezpieczeństwem narodowym.

JR