Strefa buforowa przy granicy z Białorusią zostaje do jesieni

Odpowiedni projekt rozporządzenia w sprawie kolejnego przedłużenia obowiązywania strefy buforowej przy granicy z Białorusią został opublikowany na stronie Rządowego Centrum Legislacji. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, resort argumentuje konieczność utrzymania strefy „wciąż aktualnymi zagrożeniami” na polsko-białoruskim odcinku granicy oraz potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa funkcjonariuszom i żołnierzom wykonującym zadania w rejonie przygranicznym.

MSWiA podkreśla, że choć od początku roku liczba prób nielegalnego przekroczenia granicy znacząco spadła, zagrożenie nie ustało. Według danych zawartych w uzasadnieniu projektu, od 1 stycznia do 3 maja 2026 roku odnotowano 172 próby nielegalnego przekroczenia granicy polsko-białoruskiej, podczas gdy w analogicznym okresie 2025 roku było ich 6663.

Resort zaznacza jednak, że spadek o ponad 97 proc. „nie oznacza trwałego ustania zagrożenia”, lecz zmianę metod działania strony białoruskiej oraz przesunięcie aktywności migracyjnej na granice Białorusi z Litwą i Łotwą. „Ponadto Białoruś w swoich działaniach i retoryce pozostaje państwem agresywnym wobec państw członkowskich UE i NATO, wspierającym Federację Rosyjską” – zaznaczyli autorzy dokumentu.

MSWiA zwraca również uwagę na nowe zagrożenia. „Kolejnym niepokojącym zjawiskiem są przeloty przez granicę bezzałogowych statków powietrznych (BSP) oraz balonów meteorologicznych z terytorium Białorusi (ponad 100 zdarzeń od początku 2026 r.). Przeloty te służą zarówno przemytowi wyrobów tytoniowych, jak i rozpoznaniu polskiej infrastruktury granicznej przez służby białoruskie” – zauważono.

Podkreślenia wymaga fakt, że obowiązujące dotychczas przedmiotowe rozporządzenie ułatwiło służbom prowadzenie działań związanych z ochroną granicy państwowej, zapewniając tzw. „bufor" o odpowiedniej szerokości, na obszarze którego nie mogą przebywać osoby nieuprawnione. W okresie zimowym presja migracyjna uległa zmniejszeniu, co wynikało z bardzo niesprzyjających warunków pogodowych w postaci niskich temperatur oraz utrzymującej się pokrywy śnieżnej. Niemniej jednak w okresie wiosenno-letnim, sytuacja może ulec istotnej zmianie, polegającej na skokowym zwiększeniu presji migracyjnej na odcinku granicy państwowej z Republiką Białorusi.
fragment uzasadnienia projektu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wprowadzenia czasowego zakazu przebywania na określonym obszarze w strefie nadgranicznej przyległej do granicy państwowej z Republiką Białorusi

Projekt zakłada utrzymanie strefy buforowej w dotychczasowym kształcie. Obejmie ona odcinek granicy o długości 78,29 km znajdujący się w zasięgu placówek Straży Granicznej w Michałowie, Narewce, Białowieży, Dubiczach Cerkiewnych oraz Czeremsze. Na większości odcinka – 59,24 km – zakaz przebywania obejmie pas o szerokości 200 metrów od linii granicy państwowej. W rejonie rezerwatów przyrody strefa będzie szersza i wyniesie około 2 kilometrów na odcinku 15,26 km, natomiast na fragmencie o długości około 3,79 km szerokość strefy sięgnie około 4 kilometrów w głąb kraju.

MSWiA przekonuje, że obszar objęty zakazem „co do zasady” nie będzie obejmował miejscowości i szlaków turystycznych, aby ograniczyć negatywny wpływ regulacji na mieszkańców i lokalną branżę turystyczną. Resort podkreśla, że utrzymanie strefy ma znaczenie również w kontekście prowadzonych inwestycji infrastrukturalnych przy granicy. W uzasadnieniu wskazano m.in. na modernizację Zintegrowanej Zapory Inżynieryjnej oraz planowane działania realizowane w ramach programu „Tarcza Wschód”.

Projekt przewiduje utrzymanie obecnych wyjątków od zakazu przebywania w strefie. Ograniczenia nie będą dotyczyć m.in. mieszkańców, osób prowadzących działalność gospodarczą, pracowników, rolników czy uczniów. Nadal możliwe będzie również uzyskanie zgody komendanta placówki Straży Granicznej na przebywanie w strefie. Jak wynika z uzasadnienia, od momentu ustanowienia strefy buforowej 13 czerwca 2024 roku do 5 maja 2026 roku wydano 1074 takie zgody, w tym dla dziennikarzy.

W myśl zapisów, dokument wejdzie w życie 3 czerwca 2026 roku, czyli dzień po wygaśnięciu obecnie obowiązujących ograniczeń i będzie obowiązywał przez kolejne 90 dni – czyli do początku września.