Krew oddana, godziny do odpracowania? Policjanci chcą jasnych zasad

Oddajesz krew, ratujesz życie, a w policyjnej ewidencji czasu służby pojawiają się „niedogodziny” – wskazuje Zarząd Główny NSZZ Policjantów. Taki problem może dotyczyć policjantów pełniących służbę w systemie dwunastogodzinnym. Związkowcy zwracają uwagę na potrzebę jednoznacznego uregulowania zasad rozliczania czasu służby funkcjonariuszy będących honorowymi dawcami krwi.

Kwestię zwolnienia od pracy lub służby w związku z oddaniem krwi reguluje art. 9 ust. 1 ustawy z 22 sierpnia 1997 roku o publicznej służbie krwi. Zgodnie z nim zasłużonemu honorowemu dawcy krwi oraz honorowemu dawcy krwi przysługuje zwolnienie od pracy oraz zwolnienie od wykonywania czynności służbowych w dniu, w którym oddaje krew, oraz w dniu następnym, a także na czas okresowego badania lekarskiego dawcy krwi. Dawcy przysługuje również m.in. zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających z przepisów prawa pracy.

Problem pojawia się przy 12-godzinnym czasie służby

W przypadku honorowego oddawania krwi podstawowa zasada jest więc prosta: dzień donacji oraz dzień następny są objęte ustawowym zwolnieniem od pracy lub wykonywania czynności służbowych. Regulacja ta obejmuje nie tylko pracowników cywilnych, ale również funkcjonariuszy służb mundurowych, w tym policjantów. W przypadku policjantów pełniących służbę w podstawowym, ośmiogodzinnym systemie przepis nie budzi większych wątpliwości. Funkcjonariusz korzysta ze zwolnienia obejmującego dzień oddania krwi i kolejny dzień.

Związkowcy zwracają uwagę, że problem ma pojawiać się w przypadku służby pełnionej w systemie dwunastogodzinnym. Jak wynika z sygnałów kierowanych do Zarządu Głównego NSZZ Policjantów, zdarzają się sytuacje, kiedy za dzień, w którym funkcjonariusz oddał krew, w ewidencji czasu służby wpisywanych jest osiem godzin zamiast 12 godzin.

Jeżeli funkcjonariusz miał zaplanowaną 12-godzinną służbę, a w związku z oddaniem krwi do ewidencji zostanie wpisane jedynie osiem godzin, powstają cztery godziny różnicy, które mogą być następnie traktowane jako „niedogodziny”. W efekcie policjant korzysta z ustawowo przysługującego mu zwolnienia, a jednocześnie w ewidencji czasu służby może pojawić się „niedobór” godzin.

Związkowcy chcą jednolitych zasad

Zdaniem związkowców potrzebne są jasne i jednolite zasady dotyczące sposobu rozliczania czasu służby policjantów, którzy korzystają ze zwolnienia w związku z oddaniem krwi. Chodzi przede wszystkim o wyeliminowanie sytuacji, w których sposób rozliczenia zależy od przyjętej praktyki w danej jednostce. Związkowcy wskazują na potrzebę wydania przez Komendanta Głównego Policji jednoznacznych wytycznych w tej sprawie. Takie rozwiązanie miałoby ujednolicić sposób ewidencjonowania czasu służby funkcjonariuszy pełniących służbę w różnych systemach czasu służby.

To istotne, ponieważ przepisy dotyczące uprawnień honorowych dawców krwi są co do zasady wspólne, natomiast specyfika służby – szczególnie w systemie dwunastogodzinnym – powoduje problemy z ich praktycznym stosowaniem. Oddawanie krwi jest dobrowolnym świadczeniem na rzecz systemu ochrony zdrowia, a ustawodawca przyznał honorowym dawcom określone uprawnienia. Spór nie dotyczy więc samego prawa do zwolnienia, lecz przede wszystkim jego prawidłowego zastosowania w specyficznych systemach czasu służby. Dopóki nie pojawią się jednoznaczne wytyczne lub zmiany przepisów, kwestia rozliczania 12-godzinnych służb po oddaniu krwi mogą budzić wątpliwości.