Policja i Straż Graniczna zyskały nowe narzędzie do ochrony granic UE

Polska wdrożyła Eurodac – nową generację europejskiego systemu identyfikacji i rejestracji danych biometrycznych cudzoziemców. System wspiera już Policję oraz Straż Graniczną w działaniach na rzecz bezpieczeństwa państwa, ochrony granic oraz skuteczniejszego zarządzania procesami migracyjnymi.

Eurodac dotyczy cudzoziemców ubiegających się o azyl, osoby zatrzymane po nielegalnym przekroczeniu granicy Unii Europejskiej oraz osoby przebywające nielegalnie na terytorium państw członkowskich UE. Jego uruchomienie ma usprawnić wymianę informacji między krajami UE, zwiększyć skuteczność przeciwdziałania nielegalnej migracji oraz wesprzeć walkę z przestępczością transgraniczną.

Nowoczesna identyfikacja osób

Eurodac gromadzi i porównuje dane biometryczne, takie jak odciski palców i wizerunki twarzy. System przechowuje również dane alfanumeryczne, w tym numery dokumentów podróży, a także informacje dotyczące samych dokumentów. W nowej wersji rozszerzono zakres identyfikacji o dzieci od 6. roku życia. W poprzedniej wersji systemu dane pobierano od osób, które ukończyły 14 lat.

Jak podkreślił wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Tomasz Szymański, nowe rozwiązanie usprawnia wymianę informacji o migrantach przebywających w Unii Europejskiej, umożliwia skuteczniejsze porównywanie danych biometrycznych oraz identyfikowanie osób próbujących nielegalnie przekroczyć granice wspólnoty. Jak ocenił, wdrożenie systemu oznacza lepszą współpracę służb, skuteczniejsze przeciwdziałanie nielegalnej migracji i dalsze wzmacnianie ochrony granic.

Jednym z głównych celów modernizacji Eurodac jest uszczelnienie procedur azylowych. System pozwala szybko sprawdzić, czy zatrzymany cudzoziemiec ubiegał się wcześniej o ochronę międzynarodową w innym państwie członkowskim UE lub, czy został już zarejestrowany po nielegalnym przekroczeniu granicy zewnętrznej Unii.

Dzięki temu funkcjonariusze Straży Granicznej mogą sprawniej ustalać państwo odpowiedzialne za prowadzenie dalszych procedur oraz szybciej podejmować decyzje administracyjne. System umożliwia również monitorowanie przepływów migracyjnych i przemieszczania się osób na terenie Unii Europejskiej, także tych, które nie złożyły wniosku o azyl.

Wsparcie dla służb

Dostęp do danych zgromadzonych w Eurodac ma również znacząco wesprzeć działania Policji. System ułatwi identyfikację sprawców, podejrzanych i ofiar przestępstw, a także zwiększy możliwości przeciwdziałania zagrożeniom dla bezpieczeństwa wewnętrznego.

Nowe rozwiązanie pozwala także oznaczać osoby mogące stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego lub powiązane z działalnością terrorystyczną oraz innymi formami poważnej przestępczości. Funkcjonariusze wyznaczonych organów ścigania otrzymają dostęp do danych systemu na potrzeby ochrony porządku publicznego.

W celu skutecznego wdrożenia systemu podpisano porozumienia pomiędzy Policją a Strażą Graniczną dotyczącego współpracy przy dokonywaniu wpisów do zmodernizowanego Eurodac z wykorzystaniem interfejsu Web User Interface (WUI). Dokument został podpisany przez komendanta głównego Policji gen. insp. Marka Boronia oraz komendanta głównego Straży Granicznej gen. dyw. SG Roberta Bagana. Porozumienie określa zasady współdziałania obu formacji w zakresie rejestracji danych biometrycznych i alfanumerycznych oraz precyzuje podział obowiązków i odpowiedzialności.

Przyjęty model współpracy ma zapewnić zgodność przetwarzania danych z obowiązującymi przepisami prawa, utrzymanie wysokiej jakości danych przekazywanych do centralnego systemu Eurodac oraz ograniczenie ryzyka występowania błędów i opóźnień podczas rejestracji informacji.

Element europejskiego systemu bezpieczeństwa

Wdrożenie nowego Eurodac jest kolejnym etapem rozwoju Wielkoskalowych Systemów Informatycznych Unii Europejskiej. Jak podkreślono, współczesne kryzysy migracyjne pokazały, że dotychczasowa wersja systemu była niewystarczająca.

Eurodac stanowi uzupełnienie wdrażanego wcześniej Systemu Wjazdu/Wyjazdu (EES), który od października umożliwia cyfrową rejestrację danych biometrycznych obywateli państw trzecich przekraczających granice strefy Schengen. Dzięki EES Straż Graniczna uniemożliwiła wjazdu do Polski 11 tysięcy cudzoziemców spoza Unii Europejskiej. Rozwiązanie funkcjonuje na wszystkich 71 drogowych, kolejowych, lotniczych i morskich przejściach granicznych w kraju.