Ruszył specjalny fundusz dla samorządów i przedsiębiorców. Do rozdysponowania 23 mld złotych na budowanie odporności

„Samorządy i przedsiębiorstwa mogą już ubiegać się o finansowanie inwestycji wzmacniających bezpieczeństwo i odporność państwa w ramach Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności” – poinformował minister finansów i gospodarki Andrzej Domański.

Do rozdysponowania jest łącznie 23 miliardy złotych pochodzących z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Środki mają wspierać projekty zwiększające bezpieczeństwo państwa, rozwój infrastruktury o podwójnym zastosowaniu, cyberbezpieczeństwo oraz potencjał polskich przedsiębiorstw, w tym z sektora obronnego.

Jak przekazała pierwsza wiceprezes Banku Gospodarstwa Krajowego Marta Postuła, od poniedziałku rozpoczęto przyjmowanie wniosków do części pożyczkowej funduszu. Przez najbliższe trzy tygodnie przedstawiciele BGK będą organizować spotkania informacyjne w całym kraju, aby samorządy i przedsiębiorcy mogli zapoznać się z zasadami programu.

Inwestycje w bezpieczeństwo i odporność

Fundusz ma wspierać inwestycje związane m.in. z infrastrukturą podwójnego zastosowania, ochroną ludności, cyberbezpieczeństwem, zapewnieniem ciągłości działania usług krytycznych oraz rozwojem nowoczesnych technologii. Z programu mogą korzystać jednostki samorządu terytorialnego, samorządy wojewódzkie oraz przedsiębiorstwa.

Inauguracja naboru odbyła się w Rzeszowie. Jak podkreślili przedstawiciele rządu, wybór lokalizacji nie był przypadkowy. Podkarpacie, położone przy granicy z Ukrainą i objęte programem Tarcza Wschód, od początku wojny realizuje strategiczne inwestycje związane z bezpieczeństwem i ochroną ludności.

„Nie ma lepszego miejsca niż Podkarpacie i Rzeszów, aby ogłaszać start tak ważnego programu. To region, który w sposób szczególny rozumie, czym jest bezpieczeństwo” – powiedziała wojewoda podkarpacki Teresa Kubas-Hul.

Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności składa się z dwóch części: pożyczkowej i kapitałowej. Część pożyczkowa obejmuje około 16 miliardów złotych, czyli 70 procent całego budżetu programu. Ponad 11,2 miliardów złotych przeznaczono dla sektora komunalnego. Samorządy będą mogły korzystać z pożyczek o zerowym oprocentowaniu, z okresem spłaty sięgającym 20 lat oraz możliwością częściowego umorzenia zobowiązań.

Pozostałe środki trafią do sektora kolejowego oraz przedsiębiorstw. Na inwestycje kolejowe przewidziano dwa miliardy złotych, natomiast przedsiębiorcy będą mogli ubiegać się o dwa i pół miliarda złotych na projekty związane m.in. z bezpieczeństwem infrastruktury krytycznej, cyberbezpieczeństwem czy rozwojem produkcji sprzętu wojskowego i technologii dual-use.

Drugim filarem programu jest komponent kapitałowy o wartości siedmiu miliardów złotych, realizowany przez spółkę Chrobry S.A. Fundusz będzie obejmował udziały w przedsiębiorstwach rozwijających technologie i rozwiązania o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa.

Jak poinformował prezes spółki Chrobry Arkadiusz Sułek, przygotowano dwa portfele inwestycyjne: 500 milionów złotych dla projektów znajdujących się we wczesnej fazie rozwoju oraz sześć i pół miliarda złotych przeznaczone na inwestycje dojrzałe i infrastrukturalne. Spółka będzie działać jako inwestor mniejszościowy lub realizować wspólne przedsięwzięcia z partnerami biznesowymi.

Na co będzie można przeznaczyć środki?

Sektor komunalny otrzyma wsparcie przede wszystkim na budowę i modernizację schronów oraz innych obiektów zbiorowej ochrony, rozwój systemów wykrywania i ostrzegania o zagrożeniach, modernizację dróg, mostów i tuneli wspierających mobilność wojskową, projekty z zakresu cyberbezpieczeństwa oraz zakup lub modernizację taboru przeznaczonego do zastosowań wojskowych i cywilnych.

Sektor kolejowy będzie mógł finansować modernizację infrastruktury kolejowej dostosowanej do standardów mobilności wojskowej, zakup taboru oraz inwestycje w cyberbezpieczeństwo.

Przedsiębiorcy otrzymają wsparcie na zwiększanie bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej, zapewnienie ciągłości dostaw energii i usług teleinformatycznych, rozwój technologii obronnych oraz produkcji sprzętu wojskowego i rozwiązań o podwójnym zastosowaniu.

Tylko nowe inwestycje

Środki z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności będą mogły zostać przeznaczone wyłącznie na nowe przedsięwzięcia. Program nie przewiduje refinansowania inwestycji już realizowanych.

Pożyczki będzie można częściowo umorzyć – standardowo do 20 procent wartości finansowania, natomiast w przypadku wybranych inwestycji realizowanych na obszarze programu Tarcza Wschód poziom umorzenia może sięgnąć nawet 40 procent.

Jak podkreśliła Marta Postuła, oba instrumenty – pożyczkowy i kapitałowy – mogą być wykorzystywane równolegle, dzięki czemu samorządy i przedsiębiorcy będą mogli elastycznie finansować swoje projekty.

Prezes BGK Mirosław Czekaj zaznaczył, że uruchomienie funduszu stanowi kolejny element budowania odporności państwa. Jego zdaniem inwestycje realizowane dzięki FBiO nie tylko zwiększą poziom bezpieczeństwa Polski, ale również przyczynią się do wzrostu konkurencyjności krajowej gospodarki oraz rozwoju nowoczesnych technologii.