Kamery i automatyczne mandaty na przejazdach kolejowych? UTK wskazuje 500 miejsc

Ignacy Góra wskazał, że poprawa bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych wymaga nie tylko ich modernizacji, ale również skutecznego egzekwowania przepisów. „Od lat publicznie postuluję wyposażenie przejazdów w urządzenia automatycznego monitoringu. Jestem przekonany, że wyposażenie w nie – na początek 500 zdefiniowanych przejazdów znacząco poprawi bezpieczeństwo. Konieczne jest do tego stworzenie w Polsce takiego otoczenia prawnego, które zapewni budowę, eksploatację systemu, ale również dyscyplinowanie kierowców poprzez nakładanie mandatów” – wskazał prezes UTK.

Jak dodał, automatyczne egzekwowanie przepisów powinno być połączone z sukcesywną modernizacją przejazdów oraz podnoszeniem ich kategorii. W miejscach, gdzie poziom ryzyka i natężenie ruchu są najwyższe, powinny natomiast powstawać skrzyżowania dwupoziomowe.

Według prezesa UTK wypadki na przejazdach kolejowo-drogowych stanowią ponad 37 proc. wszystkich tragicznych zdarzeń oraz odpowiadają za blisko 25 proc. śmiertelnych ofiar wypadków na kolei. W 2025 roku na przejazdach i dojściach do peronów doszło do 186 wypadków. Do końca sierpnia 2026 roku odnotowano już 138 takich zdarzeń.

Zdaniem Góry na wzrost liczby wypadków wpływa m.in. zwiększająca się liczba pociągów oraz uruchamianie połączeń na trasach, na których wcześniej ruch kolejowy nie był prowadzony lub był mniej intensywny. „Pociągów jest więcej, a także uruchamiane są połączenia na trasach, na których wcześniej ruchu kolejowego nie było lub był mniej intensywny. Przy tym pociągi, w szczególności pasażerskie, poruszają się z większymi prędkościami, co wynika z systematycznej wymiany taboru kolejowego na nowszy” – zauważył.

Jak przekazał UTK, przez siedem miesięcy 2026 roku praca eksploatacyjna tylko w przewozach pasażerskich osiągnęła poziom 139,7 mln tzw. pociągokilometrów. Oznacza to wzrost o ponad 7 proc. w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku.

Z danych UTK wynika, że najczęstszą przyczyną wypadków na przejazdach jest nieprawidłowe zachowanie uczestników ruchu drogowego. „Kierowcy nie zatrzymują się przed przejazdem mimo sprawnie działających sygnalizatorów, pieszy wchodzi, a pojazd drogowy wjeżdża w strefę niebezpieczną przejazdu, mimo że nadjeżdża pociąg. Użytkownicy przejazdów naruszają przepisy ruchu drogowego i nie stosują się do znaków, sygnałów świetlnych i dźwiękowych oraz oznakowania poziomego, kierowcy zatrzymują pojazdy zbyt blisko toru lub w skrajni taboru, a także wjeżdżają na przejazd w ostatniej chwili” – wymienił Góra.

Najwięcej wypadków odnotowywanych jest na przejazdach kategorii D, zabezpieczonych tzw. krzyżem św. Andrzeja i ewentualnie dodatkowo znakiem „stop”. W 2025 roku doszło tam do 107 wypadków, a do końca sierpnia 2026 roku – do 89. Drugie miejsce pod względem liczby wypadków zajmują przejazdy kategorii C, wyposażone jedynie w sygnalizatory drogowe. W 2025 roku odnotowano na nich 41 wypadków, a do końca sierpnia tego roku – 21.

W ocenie prezesa UTK poprawy wymaga także jakość i zakres szkoleń kierowców. Jak wskazał, powinny one w pełni uwzględniać problematykę bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych. Góra zwrócił również uwagę, że kierowcy zawodowi powinni być objęci cyklicznymi szkoleniami, podobnie jak maszyniści kolejowi.

Prezes UTK wskazał ponadto na znaczenie kampanii społecznych, takich jak „Bezpieczny przejazd” oraz realizowana przez Urząd Transportu Kolejowego kampania „Kolejowe ABC”. „Obecnie trwa już trzecia odsłona tego projektu, na który otrzymaliśmy dofinansowanie z Funduszy Europejskich. Kształtowanie właściwych postaw i budowanie świadomości, jak bezpiecznie poruszać się w pobliżu terenów kolejowych, powinno odbywać się od najmłodszych lat” – przekazał Góra.

W 2025 roku UTK skontrolował 237 przejazdów i przejść. Stwierdzono 640 nieprawidłowości dotyczących m.in. dokumentacji przejazdów, ich oznakowania, stanu nawierzchni i odwodnienia, badań diagnostycznych oraz utrzymania urządzeń zabezpieczenia ruchu. Zarządcy infrastruktury zostali zobowiązani do usunięcia stwierdzonych naruszeń.

W związku z nieprawidłowościami w 2025 roku prezes UTK wydał 16 decyzji dotyczących stanu technicznego i eksploatacji przejazdów oraz 11 decyzji wprowadzających ograniczenia ruchu kolejowego, w całości lub częściowo związanych z przejazdami. Od stycznia do sierpnia 2026 roku kontrolami objęto blisko 90 kolejnych przejazdów.